Фитри рӯза: Тафовут байни таҳрирҳо

no edit summary
No edit summary
No edit summary
'''Фитри рӯза''', '''закоти фитр''' ({{lang-ar|زكاة الفطر}}) — он чӣ аз садақот, ки рӯзадорон ба рӯзи [[Иди фитр]] ба муҳтоҷон бидиҳанд<ref>{{Cite web|url=https://vazhaju.com/word/%D1%84%D0%B8%D1%82%D1%80%D0%B8%20%D1%80%D3%AF%D0%B7%D0%B0/Njk0MzU=|title=Фитри рӯза чист? Маънои вожаи фитри рӯза|author=|website=vazhaju.com|date=|publisher=Вожаҷӯ|lang=tg|accessdate=2019-05-28}}</ref>.
 
== Закоти фитр дарДар луғат ==
Закот дар луғати араб ба маънои зиёдат ва нашъу намо ва салоҳу некӯӣ ва сафову покизагӣ ояд ва он чизест, ки аз амволи худ барои покиза намуданаш ихроҷ кунанд. Ва аз маъонии фитр шикофу рахна ва тарк аст, ки дар мавриди рӯза низ ба ҳамин маъност. Ифтор кардани рӯзадор, яъне кушодани даҳонаш ва фориғ шудан аз рузадорӣ<ref>Барои иттилоъи бештар бинигаред ба «Лисону-л-ъараб» ва маъоҷими арабии дигар.</ref>.
 
яъне фитри он воҷиб гардад<ref>Муҳаммадазиз Раҷабӣ. Аҳкоми садақаи фитр, 2014. — С. 4. — 33 с.</ref>.
 
== Аҳком ==
== Ҳукми закоти фитр ==
Закоти фитр бар ҳар мусалмоне, ки дар шабу рӯзи ид, молики як соъ маводи ғизои изофӣ аз хуроки худ ва хонаводааш бошад, воҷиб аст. Барои закоти фитрдиҳанда лозим аст, то закоти фитри худ, ҳамсар ва касонеро, ки нафақаашон бар вай мебошад. Агар чӣ ҷанин дар шиками модараш бошад, низ бипардозад<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.al-feqh.com/tg/%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8-%D1%84%D0%B8%D1%82%D1%80|title=Закоти фитр|author=|website=Закоти фитр|date=|publisher=Фиқҳи мусаввари ибодот|lang=tg|accessdate=2019-05-29}}</ref>. Ва далели воҷиб буданаш, ривояте аз Абдуллоҳ бин Умар (р) аст, ки фармуд:
 
(''Расули Аллоҳ (с) закоти фитрро як соъ хурмо ва ё як соъ ҷав бар барда ва озод, марду зан, кӯчаку бузурги мусалмон, фарз гардонида, ва амр кардаанд, ки пеш аз рафтан ба намози ид, пардохт шавад) ''<ref><small>[Ба иттифоқи Бухорӣ ва Муслим]</small></ref>.
Ва далели воҷиб буданаш, ривояте аз Абдуллоҳ бин Умар (р) аст, ки фармуд:
 
== Вақти додан ==
(Расули Аллоҳ (с) закоти фитрро як соъ хурмо ва ё як соъ ҷав бар барда ва озод, марду зан, кӯчаку бузурги мусалмон, фарз гардонида, ва амр кардаанд, ки пеш аз рафтан ба намози ид, пардохт шавад) <small>[Ба иттифоқи Бухорӣ ва Муслим]</small>.
Беҳтарин вақти додани закоти фитр, рӯзи ид аст, ки пас аз тулуъи фаҷр ва пеш аз адои намози ид, дода шавад ва тақдими он як рӯз ва ё ду рӯз қабл аз ид, низ ҷоиз аст, зеро, ки Саҳобаи киром чунин кардаанд ва таъхир карданаш то баъд аз намози ид, ҷавоз надорад, ба далели ҳадиси зикр шуда аз Ибни Умар (р)<ref name=":0" />:
 
''Ва амр кардаанд, ки пеш аз рафтан ба намози ид, пардохт шавад''
== Вақти додани закоти фитр ==
Беҳтарин вақти додани закоти фитр, рӯзи ид аст, ки пас аз тулуъи фаҷр ва пеш аз адои намози ид, дода шавад ва тақдими он як рӯз ва ё ду рӯз қабл аз ид, низ ҷоиз аст, зеро, ки Саҳобаи киром чунин кардаанд ва таъхир карданаш то баъд аз намози ид,
 
ва низ дар ҳадиси Ибни Аббос (р) омадааст:
ҷавоз надорад, ба далели ҳадиси зикр шуда аз Ибни Умар (р): (Ва амр кардаанд, ки пеш аз рафтан ба намози ид, пардохт шавад) ва низ дар ҳадиси Ибни Аббос (р) омадааст: (Касе, ки баъд аз намози ид, адо кунад, садақае аз садақот мебошад) <small>[Ба ривояти Абӯдовуд]</small>.
 
''Касе, ки баъд аз намози ид, адо кунад, садақае аз садақот мебошад''<ref><small>Ба ривояти Абудовуд</small></ref>.
== Миқдори закоти фитр ==
Аз ҳар фард, як соъ аст, ки аз маводи ғизоии инсонҳо бошад, монанди биринҷ, хурмо, гандум ва ғайра,
 
== Миқдор ==
ба далели ҳадиси Абӯсаиди Хузрӣ (р), ки фармуд:
Аз ҳар фард, як соъ аст, ки аз маводи ғизоии инсонҳо бошад, монанди биринҷ, хурмо, гандум ва ғайра, ба далели ҳадиси Абӯсаиди Хузрӣ (р), ки фармуд<ref name=":0" />:
 
''Дар замони Расули Аллоҳ (с) дар рӯзи иди фитр, як соъе аз хурокаро медодем), ва Абӯсаид (р) дар идома фармуд: (ва хурокаи мо, ҷав, кишмиш ва қурут (кишк) ва хурмо буд''<ref><small>Ба ривояти Бухорӣ</small></ref>.
 
== Ба чӣ касоне фитр бидиҳанд ==
Садақаи фитр барои гуруҳҳои ҳаштгонае пардохпардохт мешавад, ки закоти мол ба онҳо дода мешавад, садақаи фитр дар ин фармудаи Аллоҳи мутаъол: (садақот барои фуқаро...) <ref><small>(Тавба 60)</small></ref>, низ шомил мебошад<ref name=":0" />.
 
== Ҳикмат ==
 
# Пок кардани рӯза аз суханони беҷо ва беҳудааст, ба далели ривояти Ибни Аббос (р), ки фармуд: ''Расули Аллоҳ (с) закоти фитрро фарз кард барои покии рӯза аз суханони беҷо ва беҳуда ва барои ғизо додани масокин''<ref><small>Ба ривояти Абудовуд</small></ref><small>,</small> зеро ки рӯзадор ҳеҷгоҳе аз суханони беҷо ва беҳуда, холӣ нест, бинобарин закоти фитр барои рӯзадор ончиро, ки дар ҳангоми рӯза доштан аз суханони муҳаррам ва макрӯҳ, сар зада, пок месозад ва бидуни тардид, суханони ёдшуда боиси нуқсони савоби аъмолаш мегардад ва ба рӯзаи ӯ осеб ворид мекунад.
# Вусъат ва фарохист, бар масокин ва фуқаро ва мустағнӣ гардониндаи онҳост аз зиллату хории гадои ва такаддӣ дар рӯзи ид, ки рӯзи хушӣ ва фарҳат буда, то бо мардум дар ин хушӣ ва шодмонӣ, мушорикат кунанд<ref name=":0" />.
 
<br />