Фарқият байни намунаҳои "Зиё Гёкалп"

х
Бот:ивазкунии автоматии матн (-ӯзбак +ӯзбек)
х (Бот:ивазкунии автоматии матн (-ӯзбак +ӯзбек))
 
Зиё Гиёкалп баъди бозгашт аз бадарға (1921) дар байни ҷавонтуркон ақидаҳои пантуркистӣ ва миллатгароиро тарғиб мекард. Соли 1923 вакили шӯрои Маҷлиси умумимиллии [[Туркия]] интихоб шуд. Зиё Гёкалп дар матбуоти даврӣ бо мақолаву асарҳои публитсистӣ ва шеъру достонҳои ҳадафрас бар зидди сиёсати зӯроваронаи [[Султон Абдулҳамиди II]] баромад мекард. Зиё Гёкалп ғояи асосии пантуркизм – ҳамаи халқҳои туркзабон ва туркони мусулмон як миллатанд ва бояд дар атрофи Туркия ва ҳудуди як давлат муттаҳид шавандро дар асараш «Туркгароӣ, исломгароӣ ва ҷадидгароӣ» (1913) баён кардааст. Дар асари дигараш «Асосҳои пантуркизм» (1923) бунёди давлати ягонаи туркнажодонро дар [[Тӯронзамин]] – аз соҳилҳои [[баҳри Сиёҳ]] то [[Ёқутистону]] [[Туркистони Шарқӣ]] ташвиқ намуда, ақидаҳои асосгузорони маънавии пантуркизм [[Юсуф Оқчур-уғлӣ]] (Юсуф) ва [[Исмоил Гаспаринский]]ро ривоҷ дод.
 
Гёкалп дар асарҳояш нақшаҳои истилогаронаи доираҳои иртиҷоии Туркияро пуштибонӣ карда, ҳимояи манфиатҳои миллии халқҳои туркнажоди [[Руссия]] ва [[Осиёи Миёна]]ро вазифаи асосии ҷавонтуркон ва давлати навбунёди Туркия мешуморид. Баъдан ақидаҳои Гёкалп бо барҳам хӯрдани ҳукумати султонӣ (1923) ва ҷумҳурӣ эълон шудани Туркия зери таъсири идеологияи [[Отатурк]] ба камолизм гаравид. Бо таъсири асарҳои Гёкалп ва ғояҳои пантуркизм баъди [[инқилоби Октябр]] дар [[Ӯзбекистон|Ҷумҳурии ӮзбакистонӮзбекистон]] ҷамъияти адабие бо номи «Чағатой гурунги» («Суҳбати аҳли чағатой») падид омад, ки илҳомбахши ғоявии он Абдурауф Фитрат буда, саҳми халқи тоҷикро дар тамаддуни ҷаҳонӣ инкор мекард.
 
== Эзоҳ ==