Фарқият байни намунаҳои "Размсоз"

х
→‎Вожашиносӣ: дақиқсозӣ, сарчашмаҳо
(ислоҳ, гурӯҳбандӣ)
х (→‎Вожашиносӣ: дақиқсозӣ, сарчашмаҳо)
== Вожашиносӣ ==
 
«''Размсоз''» аз ду бахш сохта шудааст: ''разм'' + ''соз''. Мақулаи дастурии ин вожа исму сифати фоъилӣ ва сохтвожаи он ба сурати [исм (''разм'') + асоси феъли замони ҳозираи «''сохтан''» (''соз'')] аст. Дар сохти ин сифат аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст: ''разм'' ({{lang-fa|'''رزم'''}} «''ҷанг'', ''набард''» < {{lang-pal|''razm''}} < {{lang-peo|''*razman-''}} «''[[рада]], ороишороиши ҷангӣ''» < эронии бостон: √''raz''- «''рост карданоростан''; ''дар яктартиб рада рост кардандодан'', ''оростанидора кардан''» > {{lang-ae|''rasman-''}})<ref>''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN: 978-600-6143-57-6. ҷ. 3, с. 1441—1442.</ref> + ''соз'' > ''сохтан''.
 
«''Размсоз''» таркибе аз «''разм сохтан''» ба маънии «''омодаи ҷанг шудан''; ''асбоби разм сохтан''; ''фароҳам овардани абзори ҷанг''; ''ба ҷанг пардохтан''; ''ҷанг кардан'', ''разм кардан'', ''ҷангидан''» аст ва ба маънии «''ҷанговар'', ''сипоҳӣ'', ''созандаи ҷанг'', ''омодакунандаи набард''» дар осори куҳани адабии форсӣ бисёр ба кор рафтааст<ref>''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969. ҷ. 2, с. 116</ref>. Чунончи, бузургвор [[Рӯдакӣ]] гуфта: