Фарқият байни намунаҳои "Хусрави Деҳлавӣ"

х
бот: кор карда истодааст, replaced: эчод → эҷод (5)
х (→‎Хаёти шоир: бот: кор карда истодааст, replaced: руз → рӯз)
х (бот: кор карда истодааст, replaced: эчод → эҷод (5))
 
== Мероси адабии Хусрави Дехлави ==
Хусрав яке аз пурмахсултарин шоиронест, ки кувваи эчодииэҷодии худро кариб дар хамаи намудҳои шеърии замони худ санчида, чи дар назм ва чи дар наср асарҳои зиёде навиштааст.
Кисми асосии мероси адабии Хусрав ба забони форсист. Инчунин ба забонҳои урду ва хинди низ асар навишта будааст.
== Д е в о н х о и Х у с р а в ==
Дар солҳои аввали эчодиётиэҷодиёти худ Хусрави Дехлави, асосан газалу касида менавишт ва тахаллуси аввалаи у Султони буд ва бо ин тахаллус дар девони якуми у бисёр газалхоро дидан мумкин аст. Тахаллуси дуюм ва асосии шоир Хусрав аст.
Ба навиштани достон шоир аз синни 36-солаги шуруъ менамояд. Ашъори лирикии шоир дар панч девон гирд оварда шудааст. Ин панч девон дар давраҳои гуногуни хаёти шоир тартиб дода шудаанд ва Хусрав мувофики давраҳои синну соли худ ба хар кадоми онхо номи махсусе додааст.
[[Тухфатуссигар]] (Тухфаи чавони) - девони аввалини шоир мебошад, ки ашъори уро то синни нуздахсолаги дар бар мегирад. Дар дебоча Хусрави Дехлави дар бораи дар айёми хурдсоли ба шеърнависи шугл варзидани худ, оид ба тахаллуси аввалааш Султони, инчунин доир ба масъалаи имтихон шудани у дар сохаи назм ва амсоли инхо сухан меронад.
 
== Маснавиёти Амир Хусрав ==
Аз соли 1289 сар карда, Хусрави Дехлави дар баробари жанрҳои лирики ба эчодэҷод намудани асарҳои эпики низ шуруъ менамояд. Дар жанри достон Амир Хусрав худро шогирди Низомии Ганчави мешуморад ва онро дар чанд чои осори худ таъкид менамояд.
Аввалин достони худ – «Киронуссаъдайн»-ро соли 1289 навиштааст ва дар соли 1291 достони дуюми худ «Мифтохулфутух»-ро эчодэҷод менамояд.
Дар байни солҳои 1299-1302 Хусрави Дехлави ба «Хамса»-и Низомии Ганчави чавоб менависад. [[Хамса]]-и Амир Хусрав аз ин достонхо фароҳам омадааст: [[Матлауланвор]], [[Ширин ва Хусрав]], [[Мачнун ва Лайли]], [[Хафт бихишт]], [[Оинаи Сикандари]]. Баъди достони «Хамса» Хусрав боз се достони дигар – «Дувалрони ва Хизрхон» (соли 1316), [[Нух Сипехр]] (соли 1318) ва [[Туглукнома]] (такрибан соли 1324) – ро таълиф менамояд. Гайр аз ин достон шоир боз чанд достони дигари хачман хурд низ навиштааст. Аз чумла, достони «Асбнома» - ро шоир ба хокими Авад Али Сарчондор машхур ба Хотамхон бахшидааст.
Мавзуи панду ахлок, ки маъмултарин мавзуи адабиёти ҷаҳоншумули форси махсуб мегардад, дар ашъори Амир Хусрав макоми баландро дорост. Шоир тавассути ашъори пандомез бехтарин хислатҳои инсониро ситоиш мекунад ва барои тарбияи насли наврас дар таргиби накукори, мехнатдусти, ростиву растагори барин хислатҳои хамидаи инсони сахм мегузорад:
:Бехтар зи хазор боги бебар.
 
Амир Хусрав Дар эчодиэҷоди газал ба Саъдии Шерози пайрави кардааст ва аз сехри сухани ин газалсарои бузург таъсир бардоштааст. Чуноне ки худи у мегуяд:
 
:Хисрави сармаст андар согари маъни бирехт
276 109

edits