Сабоҳ Аҳмад Ҷобири Сабоҳ

амири Кувайт (2006-2020), сарвазири Кувайт (2003-2006)

Сабоҳ Аҳмад Ҷобири Сабоҳ (ар. صباح الأحمد الجابر الصباح‎; 16 июни 1929 — 29 сентябри 2020, Рочестер, ИМА[2]) — амири Кувайт, сардори сулолаи ас-Сабоҳ. Писари чоруми Шайх Аҳмад ас-Сабоҳ, 29 январи 2006 пас аз тасдиқи номзадии ӯ аз ҷониби Маҷлиси Миллӣ ба кор шурӯъ кард.

Сабоҳ Аҳмад Ҷобири Сабоҳ
ар. صباح الأحمد الجابر الصباح
Sheikh Sabah IV (cropped).jpg
<!—ИТТИЛООТ ДАР БОРАИ ВАЗИФА-->px
Амири Кувайт
24.01.2006 — 29.09.2020
Пешгузашта Саъд
Ҷонишин Навоф
Сарвазири Кувайт
13.07.2003 — 07.02.2006
Пешгузашта Саъд
Ҷонишин Ҷобир III
Саъд I
Таваллуд 16 июн 1929(1929-06-16)
Кувайт (шаҳр), Кувайт
Даргузашт 29 сентябр 2020(2020-09-29) (91 сол)
Рочестер (Миннесота), ИМА
Мадфан
Ҷинс Ал Сабоҳ
Падар Аҳмад ал-Ҷобир ас-Сабоҳ
Модар Мунира ал-Айёр
Фарзандон писарон: Носир ва Ҳомид
Эътиқод ислом
Ҷоизаҳо
Салиби бузурги ордени Легиони Фахрӣ ордени Истиқлолият Order of Lakandula Order of Merit (Ukraine), 1st class Heydar Aliyev Order Grand Cross Special Class of the Order of Merit of the Federal Republic of Germany Knight Grand Cross with Collar of the Order of Merit of the Italian Republic Order of the Liberator General San Martín Order of King Abdulaziz al Saud Ордени Исмоили Сомонӣ Collar of the Spanish Order of the Civil Merit Collar of the Supreme Order of the Chrysanthemum Order of Skanderbeg Knight Grand Cross of the Order of the Bath Order of Mubarak the Great Order of Kuwait Order of Prince Yaroslav the Wise, 1st class Grand Cordon of the National Order of the Cedar‎ Dostyk Order of grade I Supreme Order of the Renaissance Order of the Star of Jordan Order of State of Republic of Turkey Order of Oman ордени Хидматҳо Order of Zayed Grand Order of Mugunghwa Order of Jerusalem
Commons-logo.svg Парвандаҳо дар Викианбор

ЗиндагиномаВироиш

Ал-Сабоҳ 16 июни соли 1929 таваллуд шудааст. Маълумоти ибтидоиро дар мактаби Ал Муборакя дар солҳои сиюм гирифтааст ва таҳсилро дар назди мураббиён ба итмом расонидааст. Ӯ бародари амири пешини Кувайт Шайх Ҷобир Ал-Аҳмад Ал-Сабоҳ буд, ки моҳи июли соли 2003 Сабоҳро сарвазир таъйин кард ва ба ҷои шоҳзодаи валиаҳди Кувайт Шайх Саъд Ас-Салим Ас-Сабоҳ ҷойгузин шуд. Бародари ӯ дар фалокати ҳавопаймои Royal Air Maroc парвози 630 аз ҷониби кушта шуд.

ФаъолиятВироиш

Сабоҳ қабл аз амири Кувайт шуданаш аз солҳои 1963 то 1991 ва аз соли 1992 то 2003 вазири корҳои хориҷӣ буд. Сабоҳ ҳамчун вазири корҳои хориҷӣ, пас аз ҷанги халиҷ муносибатҳои байналмилалии Кувайтро барқарор кард. Вай инчунин дар вазифаи вазири корҳои хориҷӣ муовини аввали сарвазир буд. Вай аз соли 1965 то 1967 иҷрокунандаи вазифаи вазири молия буд[3].

Вай бо сабаби бад будани вазъи саломатии Ҷобири III, солҳои 2003-06 сарвазир ва амалан ҳоким буд.

15 январи соли 2006, амири Кувайт Ҷобир ал-Аҳмад ал-Ҷобир ас-Сабоҳ аз сактаи мағзӣ вафот кард. Амири нав валиаҳди 75-сола Саъд ал-Абдуллоҳ ас-Салим ас-Сабоҳ эълон шуд. Аммо, амири нави давлат аллакай шахси гирифтори бемории шадид буд ва бинобар сабаби нотавонии амири нав аз ӯҳдаи вазифаи худ бо сабаби саломатӣ баромада наметавонист, Девони Вазирони Кувайт ба тартиби аз сари қудрат дур кардани сарвари нави давлат шурӯъ кард[4]. Оилаи ал-Сабоҳҳо бо дархости роҳбарии кишвар ба сарвазир муроҷиат карданд. Сабоҳ ал-Аҳмад ал-Ҷобир ас-Сабоҳ ба ин розӣ шуд.

Пас аз гуфтушунид бо хешовандон, Амир Саъд дар мулоқот бо сарвазир Сабоҳ ал-Аҳмад ас-Сабоҳ рӯзи 23 январ тасмими худ барои даст кашидан аз тахтро бо сабаби саломатӣ эълон кард. Рӯзи дигар Маҷлиси Миллии Кувайт овоз дод, ки Сабоҳро ҳамчун амири нав бо номи Сабоҳи IV интихоб кунад. Чанд соат қабл аз он Маҷлиси Миллии Кувайт шайх Саъд ал-Абдуллоро бо сабаби саломатии нохуб барканор кард.

Дар тахтВироиш

Сабоҳ ба тахт нишаста, Шайх Навоф Аҳмад Ҷобир ас-Сабоҳро вориси худ таъйин кард. Ҳамин тариқ, ӯ анъанаи ҷонишини тахтро аз ҷониби намояндагони авлоди Ҷабор ва Салим, ки ҳарду ба оилаи Сабоҳ мансубанд, қатъ кард. Ҷияни амир Шайх Носир ал-Муҳаммад ал-Аҳмад сарвазир таъйин шуд.

Дар давоми як соли ҳукмронии худ Сабоҳ ал-Сабоҳ як қатор ислоҳоти демократиро анҷом дод, аз ҷумла, ба занон имкон дод, ки дар дастгоҳи давлатӣ ҷойгоҳҳоро ишғол кунанд, ба онҳо ҳуқуқи овоздиҳӣ доданд, қонуни манъи ҷамъомадҳои мардум ва қонуни ВАО-ро сабук кард. Дар айни замон, ӯ хароҷоти нигоҳдории оилаи шоҳонро 6 маротиба зиёд кард.

Бо вуҷуди синну солаш амир сиёсати фаъолро пеш гирифт — масалан, моҳи июни соли 2014 ӯ ба Теҳрон ташриф оварда, дар он ҷо як қатор созишномаҳо баст. Илова бар ин, дар зери ӯ онҳо барои таҳқири амир ҷазои сахт гирифтанд ва баъзан ҳатто хешовандӣ бо Сабоҳ аз ҷазо наҷот намеёфт. Масалан, моҳи майи соли 2016 панҷ нафар кувайтӣ, ки дар бораи амир дар ҷомеаи WhatsApp манфӣ сухан гуфтанд, ба зиндон маҳкум шуданд, аз ҷумла хешовандони амир.

Вазъи саломатӣВироиш

Моҳи ноябри соли 2017, ӯ пас аз шамолхӯрӣ барои ташхиси тиббӣ дар беморхона бистарӣ шуд[5].

Моҳи сентябри соли 2019, пас аз сафараш ба ИМА, ӯ дар яке аз бемористонҳои Вашингтон бистарӣ шуд. Бо сабаби дар беморхона бистарӣ шудан мулоқот бо президенти ИМА Доналд Трамп мавқуф гузошта шуд[6].

18 июли соли 2020 саввумин бемории амири Қувайт буд, ки бистарӣ шуд. Рӯзи дигар амалиёт гузаронида шуд[7][8].

23 июл ӯ барои идомаи табобат ба Иёлоти Муттаҳида сафар кард[9]. Амири иҷрокунанда ҳангоми набудани ӯ бародари хурдии 83-солаи ӯ, валиаҳд шоҳзода Навоф буд.

ДаргузаштВироиш

Амири Кувайт 29 сентябри соли 2020 дар Иёлоти Муттаҳида дар синни 92-солагӣ дар шаҳри Рочестер, Миннесота пас аз бемории тӯлонӣ вафот кард. Бародари хурдиаш шоҳзода Навоф дар моҳҳои охир вориси ӯ — регент ва амалан ҳокими аморат шуд[10].

30 сентябр амир дар қабристони Сулайбҳат дар пойтахти кишвар Кувайт ба хок супурда шуд[11].

ИттилоотВироиш

  • Сабоҳ ал-Аҳмад ал-Ҷобир ас-Сабоҳ дар солҳои охири ҳаёташ яке аз калонсолтарин сарони амалкунандаи давлатҳо ва ҳукуматҳо дар ҷаҳон буд.
  • Сабоҳ ал-Аҳмад ал-Ҷобир ас-Сабоҳ аз 13 декабри соли 2016 то дами маргаш калонсолтарин монарх дар ҷаҳон буд (дар байни мардум).

ҶоизаҳоВироиш

Ҷоизаҳои Кувайт