Таърих: Тафовут байни таҳрирҳо

4 014 bytes removed ,  10 сол пеш
х
Илова
х (Илова)
х (Илова)
 
16 октябри соли 1929- ташкилёбии ҶумҳурииШўравии сотсиалистии Тоҷикистон. Мубаддал гардидани Ҷумҳурии Мухтори Тоҷикистон ба љумњурии иттифоќї- ҶШC Тоҷикистон.
 
Солњои 1929, 1931, 1937, 1978 – кабули Конститутсияњо дар ҶШC Тоҷикистон.
Соли 1961 - оѓози сохтумони Нерўгоҳи барќи обии (ГЭС)-и Норак. Соли 1972 - агрегати 1-ўм ва соли 1979 агрегати охирин – 9- ўми НБО - Норак ба кор даромад.
 
Соли 1975 - оѓози кори заводи арзии (алюминии) тољиктоҷик дар ш. Турсунзода.
22 июли соли 1989 - ќабул гардидани «Қонуни забони Ҷумҳурии Тоҷикистон» дар Иљлосияи Шўрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ба забони тољикїтоҷикӣ дода шудани маќоми давлатї. 5 октябри соли 2009 Қонуни нави Ҷумҳурии ТољикистонТоҷикистон «Дар бораи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» ќабул гардид. 5 октябр њамчун «Рўзи забон» дар ҷумҳурӣ ҷашн гирифта мешавад.
 
9 сентябри соли 1991 - эълон гардидани Истиќлолияти Давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ИљлосияиИҷлосияи Шўрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. 9 сентябр ҳамчун «Рўзи Истиќлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» дар ҷумҳури љашнҷашн гирифта мешавад.
 
21 декабри соли 1991- аъзои Иттиҳоди Давлатҳои Мустаќид (ИДМ-СНГ) гардидани Ҷумҳурии Тоҷикистон.
5 майи соли 1992 - 27 июни соли 1997 – солҳои љанги шањрвандї дар Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зарари иќтисодии ин љанг зиёда аз 11 миллиард дол-лари амрикоїро ташкил дод.
 
16 ноябр - 2 декабри соли 1992 - баргузории иљлосияи XVI Шўрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ш. Хўҷанд. Дар он, 19 ноябри соли 1992 ЭмомалӣЭмомалии Раҳмон раиси Шўрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардид.
 
6 ноябри соли 1994 - дар натиҷаи райпурсии умумихалқӣ Конститутсияи (Сарќонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон ќабул гардид. 26 сентябри соли 1999 ва 22 июни соли 2003 ба он таѓийроту иловаҳо ворид карда шуд. 6 ноябри соли 1994 ЭмомалӣЭмомалии Раҳмон Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шуд.
 
27 июни соли 1997 - баъди 8 даври гуфушуниди (солњои 1994-1997) байни тољиконтоҷикон(байни ҳукумати љумҳурїҷумҳурї ва тарафи мухолифин), дар ш. Москва, аз љонибиҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ЭмомалӣЭмомалии Раҳмон ва сарвари мухолифини тољиктоҷик Саид Абдуллои НурїНурӣ «Созишномаи умумии истиќрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон» имзо гардид. 27 июн ҳамчун «Рўзи ВањдатиВаҳдати миллїмиллӣ» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон љашн гирифта мешавад.
4 июни соли 1997 - 1 апрели соли 2000 - фаъолияти Комиссияи Оштии Миллї. Дар КОМ 26 нафар (13 нафар аз љонибиҷониби ҳукумати ҷумҳурӣ ва 13 нафар аз мухолифини тољиктоҷик) аъзо буданд. Комиссия санадњоисанадҳои Созишномаи умумии сулҳ аз 27 июни соли 1997- ро амалїамалӣ намуд.
 
6 ноябри соли 1999, 6 ноябри соли 2006 - Интихоби такрории умумихалќии ЭмомалӣЭмомалии Раҳмон ба сифати Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон.
 
27 феврали соли 2000 – баргузории интихобот ба Маҷлиси Намояндагон ва 23 марти соли 2000 - интихобот ба Маҷлиси Миллии МаљлисиМаҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ташкилёбии парламенти касбїкасбӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон.
 
30 октябри соли 2000 - ба муомилот баромадани пули миллӣ - «сомонїсомонӣ» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон.
15 июни соли 2001 – аъзои Созмони Хамкории Шанхай гардидани Ҷумҳурии Тоҷикистон.
Солњои 2005 – 2009 – сохтумон ва ба истифода супоридани НБО Сангтуда – 1 бо ҳамроҳии Федератсияи Русия.
Солњои 2006 - 2010 – сохтумон ва ба истифода супоридани роҳи автомобилгарди Душанбе – Хўҷанд - Чанак (Узбекистон) ва Душанбе – Ҷирғатол - Саритош (Ќирѓизистон), тоннелҳои автомобилгарди «Исиқлол» дар аѓбаи Анзоб, Шаршар ва ШањристонШаҳристон, ки ноҳияњои шимоливу ҷанубии ҷумҳуриро ба ҳам пайвастанд.
 
6 январи 2010 – ба фуруш баровардани саҳмияњои НБО Роғун дар Тоҷикистон. Идомаи сохтумони НБО Роѓун бо иќтидори 3600 мвт.
'''Ориёно''' – (аз номи қабилаи айиря) – кишвари ориёиҳо, заминҳои соҳили чапи Сирдарё, сипас, заминҳои соҳили чапи Амударё, сарзамини имрўзаи Туркманистони ҷанубу ѓарбй, Афѓонистону Эрон.
 
'''Турон'''- (аз номи қабилаи туйиря) – кишвари ориёиҳо, заминҳои соҳили рости Амударё доманакўҳҳои Тиёншону Помир, ЊафтрудҲафтруд, Казоқистон ва Урали ҷанубй.
 
 
 
 
== Халқи тоҷик дар ҳайати давлатҳои таърихӣ==
==Давлатҳои ниёгони халқи тоҷик==
 
 
| солҳои 715 - 892
| Осиёи Марказӣ, Эрон, Афғонистон
|-
==Давлатҳои сулолаҳои форисзабон (тоҷикон)==
{| class="wikitable"
|-
! НОМИ ДАВЛАТҲО/ Пойтахт
! СУЛОЛАҲО / ШОҲОН
! ДАВРАИ МАВҶУДИЯТИ ДАВЛАТДОРӢ
! МАВҚЕИ ҶУҒРОФӢ (МАРЗҲО)
|-
|-
| Солҳои 1336 - 1381
| Эрони Шарқӣ
|-
 
==Халқи тоҷик дар ҳайати давлатҳои сулолаҳои турку муғулнажод ==
 
{| class="wikitable"
|-
! НОМИ ДАВЛАТҲО/ Пойтахт
! СУЛОЛАҲО / ШОҲОН
! ДАВРАИ МАВҶУДИЯТИ ДАВЛАТДОРӢ
! МАВҚЕИ ҶУҒРОФӢ (МАРЗҲО)
|-
|-
[[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]]
 
[[fa:دولتهای باستانی مردم تاجیک]]
 
 
[[Гурӯҳ:Таърих|*]]
 
{{Link FA|vo}}
 
[[af:Geskiedenis]]
[[am:ታሪክ]]
[[an:Historia]]
[[ang:Stǣr]]
[[ar:تاريخ]]
[[arz:تاريخ]]
[[as:বুৰঞ্জী]]
[[ast:Hestoria]]
[[ay:Nayra sarnaqawi]]
[[az:Tarix]]
[[ba:Тарих]]
[[bar:Gschicht]]
[[bat-smg:Istuorėjė]]
[[be:Гісторыя]]
[[be-x-old:Гісторыя]]
[[bg:История]]
[[bm:Tariku]]
[[bn:ইতিহাস]]
[[bo:ལོ་རྒྱུས།]]
[[br:Istor]]
[[bs:Historija]]
[[ca:Història]]
[[cdo:Lĭk-sṳ̄]]
[[ceb:Kasaysayan]]
[[ckb:مێژوو]]
[[co:Storia]]
[[cs:Historie]]
[[cu:Їсторїꙗ]]
[[cv:Истори]]
[[cy:Hanes]]
[[da:Historie]]
[[de:Geschichte]]
[[el:Ιστορία]]
[[eml:Stòria]]
[[en:History]]
[[eo:Historio]]
[[es:Historia]]
[[et:Ajalugu]]
[[eu:Historia]]
[[ext:Estória]]
[[fa:تاریخ]]
[[fi:Historia]]
[[fiu-vro:Aolugu]]
[[fo:Søga]]
[[fr:Histoire]]
[[frp:Histouère]]
[[frr:Histoori]]
[[fur:Storie]]
[[fy:Skiednis]]
[[ga:Stair]]
[[gan:歷史]]
[[gd:Eachdraidh]]
[[gl:Historia]]
[[gn:Tembiasakue]]
[[gu:ઈતિહાસ]]
[[gv:Shennaghys]]
[[hak:Li̍t-sṳ́]]
[[he:היסטוריה]]
[[hi:इतिहास]]
[[hif:Dunia ke itihass]]
[[hr:Povijest]]
[[ht:Istwa]]
[[hu:Történelem]]
[[hy:Պատմություն]]
[[ia:Historia]]
[[id:Sejarah]]
[[ie:Historie]]
[[ig:Ákíkó mbu]]
[[io:Historio]]
[[is:Saga]]
[[it:Storia]]
[[iu:ᖃᐅᔨᓴᕐᓂᖅ ᑎᑎᖅᑲᑎᒍᑦ ᖃᓄᐃᓕᐅᖅᑕᐅᖃᑦᑕᕐᓂᑯᓂᒃ]]
[[ja:歴史]]
[[jbo:citri]]
[[jv:Sajarah]]
[[ka:ისტორია]]
[[kab:Amezruy]]
[[kk:Тарих]]
[[kl:Oqaluttuarisaaneq]]
[[km:ប្រវត្តិសាស្ត្រ]]
[[kn:ಇತಿಹಾಸ]]
[[ko:역사]]
[[krc:Тарих]]
[[ku:Dîrok]]
[[kv:Важвылӧм]]
[[ky:Тарых]]
[[la:Historia]]
[[lad:Istoria]]
[[lb:Geschicht]]
[[li:Historie]]
[[lij:Stöia]]
[[lmo:Stòria]]
[[lt:Istorija]]
[[ltg:Viesture]]
[[lv:Vēsture]]
[[map-bms:Sejarah]]
[[mg:Tantara]]
[[mhr:Эртык]]
[[mk:Историја]]
[[ml:ചരിത്രം]]
[[mr:इतिहास]]
[[ms:Sejarah]]
[[mt:Storja]]
[[mwl:Stória]]
[[my:သမိုင်း]]
[[mzn:بگذشتی]]
[[nah:Huēhuehcāyōmatiliztli]]
[[nds:Historie]]
[[nds-nl:Geschiedenis]]
[[ne:इतिहास]]
[[new:इतिहास]]
[[nl:Geschiedenis]]
[[nn:Historie]]
[[no:Historie]]
[[nov:Historie]]
[[nrm:Histouère]]
[[nso:Ditiragalo]]
[[oc:Istòria]]
[[os:Истори]]
[[pa:ਇਤਿਹਾਸ]]
[[pap:Historia]]
[[pcd:Histoère]]
[[pdc:Gschicht]]
[[pfl:Gschichd]]
[[pl:Historia]]
[[pnb:تریخ]]
[[pnt:Ιστορία]]
[[ps:تاریخ]]
[[pt:História]]
[[qu:Wiñay kawsay]]
[[ro:Istorie]]
[[ru:История]]
[[rue:Історія]]
[[sa:इतिहासः]]
[[sah:История]]
[[sc:Istòria]]
[[scn:Storia]]
[[sco:History]]
[[sh:Historija]]
[[simple:History]]
[[sk:Dejiny]]
[[sl:Zgodovina]]
[[sn:Nhoroondo]]
[[so:Taariikh]]
[[sr:Историја]]
[[stq:Geskichte]]
[[su:Sajarah]]
[[sv:Historia]]
[[sw:Historia]]
[[szl:Gyszichta]]
[[ta:வரலாறு]]
[[te:చరిత్ర]]
[[th:ประวัติศาสตร์]]
[[tk:Taryh]]
[[tl:Kasaysayan]]
[[tpi:Histori]]
[[tr:Tarih]]
[[tt:Taríx]]
[[ug:تارىخ]]
[[uk:Історія]]
[[ur:تاریخ]]
[[vec:Istoria]]
[[vi:Lịch sử]]
[[vo:Jenav]]
[[war:Kasaysayan]]
[[wo:Taariix]]
[[yi:היסטאריע]]
[[yo:Ìtàn]]
[[zea:Geschiedenisse]]
[[zh:历史]]
[[zh-classical:史]]
[[zh-min-nan:Le̍k-sú]]
[[zh-yue:史]]