Кадмий ба гурўҳи металлҳои рангаи камёб дохил мешавад. Номаш аз истилоҳи юнонӣ «kadmeia» гирифта шуда, маънояш -маъдани руҳ аст. Металли мулоими нуқрагун буда, тобиши осмонӣ, зичии баланд (8,65 г/см3) ва бо осонӣ дар 321,10С гудохта шуда, дар , 766,5°С меҷўшад. Пайвастагиҳои заҳролуд дорад (аминокислотаҳо ва ғ.). Аз ин сабаб кадмий кам истеҳсол мешавад. Чун маводи рупушкунандаи болои металлҳо ва аккумуляторҳои барқӣ (Ni-Cd, Pb-Cd, Ag-Cd, Hg-Cd) кам истифода мешавад. Ба миқдори кам (20%) ба ҷойи пигмент (CdS, CdSe ва ғ.), дар таркиби хўлаҳо (10%) барои кафшеркунӣ, маводи нимноқилҳо, люминофорҳо барои унсурҳои расмтайёркунӣ, батареяҳои офтобӣ истифода мешавад. Нейтронҳои гармиро хуб қабулкунанда дорад, аз ин рў барои тайёр кардани стерженҳои танзимдароранда, барои реакторҳои атомӣ ва маводи аз шуоъҳои хавфноки нейтронӣ ҳифзкунанда истифода бурда мешавад. Пайвастагиҳояш заҳролуданд. Дорои 8 изотоп мебошад, ки дутоаш хосияти радиоактивиро дорад.

Кадмий, 48Cd
Cadmium-crystal bar.jpg
Кадмий
Талаффуз/ˈkædmiəm/ (KAD-mee-əm)
Номи дигарcadmium
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Cd)112.414(4)[1]
Кадмий дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон
Zn

Cd

Hg
нуқракадмийиндий
Рақами атомӣ (Z)48
Гурӯҳгурӯҳи 12
Даврдаври 5
Блокd-блок
Категорияи элемент  Металли гузашташуда, alternatively considered a метали гузаранда
Конфигуратсияи электрон[Kr] 4d10 5s2
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 8, 18, 18, 2
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМсахт
Нуқтаи гудозиш594.22 K ​(321.07 °C, ​609.93 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш1040 K ​(767 °C, ​1413 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)8.65 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)7.996 гр/см3
Ҳарорати гудозиши хос6.21 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос99.87 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ26.020 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 530 583 654 745 867 1040
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ−2, +1, +2 (a mildly basic oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 1.69
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 867.8 кҶ/мол
  • 2-юм: 1631.4 кҶ/мол
  • 3-юм: 3616 кҶ/мол
Радиуси атомэмпирикӣ: 151 пм
Радиуси ковалентӣ144±9 пм
Радиуси Ван дер Ваалс158 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Кадмий
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣhexagonal close-packed (hcp)
Hexagonal close packed crystal structure for кадмий
Суръати овоз thin rod2310 м/с (дар 20 °C)
Васеъшавии ҳароратӣ30.8 µm/(m·K) (дар 25 °C)
Гармигузаронандагӣ96.6 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣ72.7 nΩ·m (at 22 °C)
Тартибории магнитӣдиамагнетик[2]
Таъсирпазирии магнитӣ−19.8·10−6 см3/мол[3]
Модули Юнг50 ГПа
Модули ғеҷонидан19 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор42 ГПа
Коэффисиенти Пуассон0.30
Сахтии Моос2.0
Сахтӣ аз рӯи Бринелл203–220 МПа
Рақами CAS7440-43-9
Таърих
Кашф ва ҷудогузории аввалинKarl Samuel Leberecht Hermann and Friedrich Stromeyer (1817)Хатои ибора: Аломати нуқтагузории шинохтанашуда "ё"
Номгузорӣ аз тарафиFriedrich Stromeyer (1817)
Изотопҳои асосии кадмий
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
106Cd 1.25% собит
107Cd синт 6.5 h ε 107Ag
108Cd 0.89% собит
109Cd syn 462.6 d ε 109Ag
110Cd 12.47% собит
111Cd 12.80% собит
112Cd 24.11% собит
113Cd 12.23% 7.7×1015 y β 113In
113mCd syn 14.1 y β 113In
IT 113Cd
114Cd 28.75% собит
115Cd syn 53.46 h β 115In
116Cd 7.51% 3.1×1019 y ββ 116Sn
| пайвандҳо

АдабиётВироиш

Сбор и обработка вторичного сырья цветных металлов : Учебник для вузов по специальности "Металлургия металлов" / Г. А. Колобов, В. Н. Бредихин, В. М. Чернобаев . – М. : Металлургия, 1993 . – 288 с.

Инҷоро ҳам бингаредВироиш

Викианбор has media related to:

 

  1. (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. Lide, D. R., ed. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Handbook of Chemistry and Physics (PDF) (86th ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. 
  3. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4.