Ниобий металли камёб, сафеди хокистарранг, душворгудоз , устувор, вазнин (8,57 г/см3) буда, дар ҳарорати 2468°С гудохта шуда, дар ҳарорати 4742°С меҷӯшад. Металл номашро аз номи духтари асотирии тантала, ҳамсари шоҳи шаҳри қадимаи фивани Беотияи Юнон Амфион Ниоба гирифтааст. Ниобий дар мамолики тараққикарда ба шакли ферониобий, барои истеҳсоли хўлаҳои аз ҳад устувори молидании қубураҳои калонандозаи газу нафтгузаронанда, сохтмон, киштиҳо, автомобил, роҳҳои оҳан ва конструксияҳои махсус – қисмҳои мушакҳо ва двигателҳои реактивҳо истифода мешавад. Хўлаҳои ба гармии зиёд тобовари он барои пўшонидани элементҳои гармиҷудокунанда (ТВЭЛ) ва реакторҳои ядроӣ маснуоти асосӣ буда, 85-90%-ро ташкил медиҳанд. Қисми дигари ниобий ба шакли пентоксид барои суперхўлаҳо, маводи ноқили баръало, аппаратураҳои кимиёвӣ, оптикӣ ва ашёи электронӣ 10-15%-ро дар бар мегирад. Илова намудани хўлаи ниобий пўлодро доро, устувор, часпакии онро зиёд мекунад. Бойгарии ашёи ниобий 179 млн.т.-ро ташкил намуда, 45% ба Русия. 52% ба Бразилия ва дигар мамолик (Арабистони Саудӣ, Канада, Австралия) тақсим мешавад.

Ниобий, 41Nb
A lump of gray shining crystals with hexagonal facetting
Ниобий
Талаффуз/nˈbiəm/ (ny-OH-bee-əm)
Номи дигарniobium
Намуди зоҳирӣметаллии хокистартоб, кабудтоб ҳангоми оксидшудан
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Nb)92.90637(1)[1]
Ниобий дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон
V

Nb

Ta
сирконийниобиймолибден
Рақами атомӣ (Z)41
Гурӯҳгурӯҳи 5
Даврдаври 5
Блокd-блок
Категорияи элемент  Металли гузаранда
Конфигуратсияи электрон[Kr] 4d4 5s1
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 8, 18, 12, 1
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМсахт
Нуқтаи гудозиш2750 K ​(2477 °C, ​4491 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш5017 K ​(4744 °C, ​8571 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)8.57 гр/см3
Ҳарорати гудозиши хос30 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос689.9 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ24.60 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 2942 3207 3524 3910 4393 5013
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ−3, −1, +1, +2, +3, +4, +5 (a mildly acidic oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 1.6
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 652.1 кҶ/мол
  • 2-юм: 1380 кҶ/мол
  • 3-юм: 2416 кҶ/мол
Радиуси атомэмпирикӣ: 146 пм
Радиуси ковалентӣ164±6 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Ниобий
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣbody-centered cubic (bcc)
Body centered cubic crystal structure for ниобий
Суръати овоз thin rod3480 м/с (дар 20 °C)
Васеъшавии ҳароратӣ7.3 µm/(m·K)
Гармигузаронандагӣ53.7 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣ152 nΩ·m (дар 0 °C)
Тартибории магнитӣпарамагнетик
Модули Юнг105 ГПа
Модули ғеҷонидан38 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор170 ГПа
Коэффисиенти Пуассон0.40
Сахтии Моос6.0
Сахтии Виккерс870–1320 МПа
Сахтӣ аз рӯи Бринелл735–2450 МПа
Рақами CAS7440-03-1
Таърих
Номгузорӣafter Niobe in Greek mythology, daughter of Tantalus (тантал)
КашфCharles Hatchett (1801)
Ҷудогузории аввалинChristian Wilhelm Blomstrand (1864)
Recognized as a distinct элемент byҲенри Розе (1844)
Изотопҳои асосии ниобий
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
90Nb синт 15 h β+ 90Zr
91Nb syn 680 y ε 91Zr
91mNb syn 61 d IT 91Nb
92Nb trace 3.47×107 y ε 92Zr
γ
92m1Nb syn 10 d ε 92Zr
γ
93Nb 100% собит
93mNb syn 16 y IT 93Nb
94Nb trace 20.3×103 y β 94Mo
γ
95Nb syn 35 d β 95Mo
γ
95mNb syn 4 d IT 95Nb
96Nb syn 24 h β 96Mo
| пайвандҳо

АдабиётВироиш

Сбор и обработка вторичного сырья цветных металлов : Учебник для вузов по специальности "Металлургия металлов" / Г. А. Колобов, В. Н. Бредихин, В. М. Чернобаев . – М. : Металлургия, 1993 . – 288 с.

Инҷоро ҳам бингаредВироиш

Викианбор маводҳои вобаста ба мавзӯи
Ниобий дорад

 

  1. (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.