Селен лот. Selenium) - аз истилоҳи юнонии «selene» - маънои моҳтобро дошта, дар табиат парахшанда аст. Ранги хокистарӣ, зичии 4,807 г/см3 дошта, дар ҳарорати 220,80С гудохта мешавад. Ба халкогенҳо мансуб аст.Сохти элктронии [Ar] 3d104s24p4 дорад. Вазни атомиаш 78,96 ± 0,03 аст. Электроманфиаташ мувофиқи ҷадвали Полинг 2,55 мебошад. Селен дар истеҳсоли шиша барои рафъ намудани тобишҳои сабзе, ки пас аз коркард аз омехтаҳои оҳан боқӣ мемонанд, ашёи бебаҳо мебошад. Моддаҳои рангдиҳандаи сулфоселенидҳои кадмий дар коркарди пластмасса, кулолӣ, шишаҳои бадеӣ, дар катализаторҳо барои зиёд кардани навъҳои тўршаҳо, истеҳсоли электролитии манган ва хўлаҳои мис истифода мешавад. Ҳамчун васоити дорувор бо собунмоеъ (шампун) барои рафъ кардани сабўсаки сар ва дар ғизои ҳайвоноти хонагӣ чун иловаи органикӣ, дастгоҳҳои нусхабарорӣ чун фоторесептор дар чархҳо, ахбори азнавзуҳурёбандаи шуоъҳои рентгенӣ истифода мешавад.

Селен, 34Se
SeBlackRed.jpg
Селен
Талаффуз/s[unsupported input]ˈlniəm/ (sə-LEE-nee-əm)
Номи дигарselenium
Намуди зоҳирӣсиёҳ, сурх ва хокистарранг
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Se)78.971(8)[1]
Селен дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон
S

Se

Te
арсенселенбром
Рақами атомӣ (Z)34
Гурӯҳгурӯҳи 16 (халкогенҳо)
Даврдаври 4
Блокp-блок
Категорияи элемент  Ғайриметали реактивӣ, sometimes considered a метталоид
Конфигуратсияи электрон[Ar] 3d10 4s2 4p4
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 8, 18, 6
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМсахт
Нуқтаи гудозиш494 K ​(221 °C, ​430 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш958 K ​(685 °C, ​1265 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)gray: 4.81 гр/см3
alpha: 4.39 гр/см3
vitreous: 4.28 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)3.99 гр/см3
Нуқтаи бӯҳронӣ1766 K, 27.2 МПа
Ҳарорати гудозиши хосgray: 6.69 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос95.48 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ25.363 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 500 552 617 704 813 958
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ−2, −1, +1,[2] +2, +3, +4, +5, +6 (a strongly acidic oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 2.55
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 941.0 кҶ/мол
  • 2-юм: 2045 кҶ/мол
  • 3-юм: 2973.7 кҶ/мол
Радиуси атомэмпирикӣ: 120 пм
Радиуси ковалентӣ120±4 пм
Радиуси Ван дер Ваалс190 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Селен
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣhexagonal
Hexagonal crystal structure for селен
Суръати овоз thin rod3350 м/с (дар 20 °C)
Васеъшавии ҳароратӣamorphous: 37 µm/(m·K) (дар 25 °C)
Гармигузаронандагӣamorphous: 0.519 W/(m·K)
Тартибории магнитӣдиамагнетик[3]
Таъсирпазирии магнитӣ−25.0·10−6 см3/мол (298 K)[4]
Модули Юнг10 ГПа
Модули ғеҷонидан3.7 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор8.3 ГПа
Коэффисиенти Пуассон0.33
Сахтии Моос2.0
Сахтӣ аз рӯи Бринелл736 МПа
Рақами CAS7782-49-2
Таърих
Номгузорӣafter Selene, Greek goddess of the moon
Кашф ва ҷудогузории аввалинЙёнс Якоб Берселиус and Юҳан_Готлиб Ган (1817)Хатои ибора: Аломати нуқтагузории шинохтанашуда "ё"
Изотопҳои асосии селен
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
72Se синт 8.4 d ε 72As
γ
74Se 0.86% собит
75Se syn 119.8 d ε 75As
γ
76Se 9.23% собит
77Se 7.60% собит
78Se 23.69% собит
79Se trace 3.27×105 y β 79Br
80Se 49.80% собит
82Se 8.82% 1.08×1020 y ββ 82Kr
| пайвандҳо
Селени табии

АдабиётВироиш

Сбор и обработка вторичного сырья цветных металлов : Учебник для вузов по специальности "Металлургия металлов" / Г. А. Колобов, В. Н. Бредихин, В. М. Чернобаев . – М. : Металлургия, 1993 . – 288 с.

Инҷоро ҳам бингаредВироиш

Викианбор has media related to:

 

  1. (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd ed.). Butterworth-Heinemann. ISBN 978-0-08-037941-8. 
  3. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Шаблон:RubberBible86th
  4. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4.