Open main menu

Бохтариҳо — сокинони сарзамини Подшоҳии Бохтари қадим.

ТаърихВироиш

Ктесий бохтариҳоро мардуми сершумор, ҷасур ва ҷанговар гуфтааст. Аммиан Марселлин низ онҳоро ҷанговару тавоно хондааст. Страбон ва Куртский аз зиндагии вазнини онҳо ёдовар шуда, тарзи зисташонро ба бодиянишинони ҳамсоя шабоҳат додаанд. Ба гуфтаи Страбон онҳо табиатан нармдиланд. Куртский бохтариҳоро мардуми сангдил ва ҷангҷӯ ба қалам дода, сабаби чунин хислати онҳоро дар ҳамсоягӣ бо скифҳои ғоратгар мебинад. Бохтариҳо чун мардуми таҳҷоии шаҳру деҳот маълум бошанд ҳам, қисме аз онҳо зиндагии кӯчӣ ба сар мебурдаанд. Клавдий Птолемей чанд қабилаи бохтариҳоро ном бурда, дар байни онҳо зариаспуиҳоро қабилаи асосӣ шуморидааст. Шаҳри асосии бохтариҳо низ Зариаспу ном доштааст. Муҳақкиқон симои зоҳирии бохтариҳоро аз рӯйи мадракаҳои таърихӣ ва сарчашмаҳои хаттӣ муайян кардаанд. Куртский дар бораи муҳорибаи Говгамел маълумот дода, скифҳо ва бохтариҳоро бо андоми даҳшатнок, риши ғӯлӣ, мӯйи дароз, қади баланд ва тавонманд тасвир кардааст. Ҳамин гуна тасвири бохтариҳо дар нақшҳои Истахр низ мавҷуд аст. Онҳо риши ғӯлӣ, кандизи кӯтоҳ, миёнбанд, шалвори дароз, мӯкии соқкӯтоҳ доштанд; баъзан ба китфашон кандизи дарозу вазнини беостин меандохтанд, ба гӯшҳояшон гӯшвораҳои калону вазнин меовехтанд. Кулоҳи бохтариҳо дар осори Хизонаи Амударё хеле хуб тасвир ёфтааст; он як навъи каллапӯши намадист, ки гӯшакҳо ва қисми қафояш дароз буда, ба тахтапушт мерасид. Б. аз ҳайси этникӣ мардуми ориёнажод буданд. Страбон зимни тасдиқи ин фикр навиштааст, ки забони форсҳо, модҳо, бохтариҳо ва суғдиён аз ҳамдигар тафовути зиёде надоранд. Олимони асри XIX ва аввали асри XX забони бохтариҳоро одатан забони Авасто мепиндоштанд. Аз замони тадқиқи ёдгориҳои хаттии Кӯшон забони бохтариҳоро забони бохтарӣ меномидагӣ шуданд. Вале осори ин забон то Бохтар омадани Тахориён мушоҳида нашудааст ва эҳтимол меравад, ки он забони Тахориён бошад.

АдабиётВироиш

Фрай Р., Наследие Ирана, М., 1971; Ғафуров Б.Ғ., Тоҷикон. Таърихи қадимтарин, қадим ва асри миёна, Д., 1983. И.В.Пянков, Ю Яъқубов. [1]

Инҷоро ҳам нигаредВироиш

МанбаъВироиш

  1. Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 184