Open main menu

Бароқхон ё Наврӯзаҳмадхон (ӯзбакӣ: Navro'z Ahmadxon; 1510—1556) — хони ӯзбак[1][2][3] аз сулолаи Шайбониён.

Наврӯзаҳмадхон
ӯзбакӣ: Navro'z Ahmadxon
Наврӯзаҳмадхон
Портрети Бароқхон (Наврӯзаҳмадхон) миёнаҳои қарни XVI
парчам Хани Хонигарии Бухоро
1552 — 1556
Совместно с Бурҳонсултон
(1552—1557; Бухоро)
Пешгузашта Абдулазизхон
(1540—1550; Бухоро)
Абдулатифхон
(1540—1551; Самарқанд)
Ҷонишин Пирмуҳаммадхон
(1556—1561)
парчам Ҳокими Тошканд
1532 — 1551
Пешгузашта Келдӣ Муҳаммад
Таваллуд

1510/1512
Хонигарии Бухоро

Даргузашт 1556(1556)
Мадфан
Ҷинс

Шайбониён[d]

Падар

Суюнчхоҷахон

Фарзандон

Дарвеш
Ҷалол
Бобосултон
Амин
Дустум
Қосим
Хоразмшоҳ
Тоҳир

ЗиндагиномаВироиш

Дар миёнаҳои аср 16 Муҳаммадраҳим, ки аз хешовандони наздики Шайбонихон буд, барои ғасби Бухоро фиристода шуд, аммо ногаҳонӣ дар роҳ вафот кард. Писараш Бурҳон бо мулозимону низомиёни падараш ба Бухоро расида меояд. Дар ҳамин ҳолат Б. аз самти Тошканду Абдуллатифхон аз ҷониби Самарқанд ба Бухоро лашкар кашида, с. 1540 онро ба тобеияти худ дароварданд. Султон Муҳаммадёр, ки ҳокими муваққатии Бухоро буд, Б. султон Бурҳонро низ ба ҳокимияти муваққатии ӯ шарик намуд. Б. ва Абдуллатифхон, ки бо ҳам аҳд баста буданд, султон Бурҳонро низ ба аҳди худ шарик намуда, ба муқобили ҳокимони Миёнкол — Искандархону Абдуллоҳхон лашкар кашиданд. Абдуллоҳхон маҷбуран Миёнколро ба Б. супурда, худаш ба Балх рафт. Баъдан аз Балх бо ёрии амакаш Пирмуҳаммадхон ба муқобили Б. се маротиба (с-ҳои 1553, 1554, 1555) лашкар кашид, вале ҳар бор мағлуб мегардид. Соли 1551 Абдуллатифхон вафот кард. Пас аз он Б. Самарқандро низ ба тасарруфи худ дароварда, аз с. 1551 то 1556 сарварии Мовароуннаҳрро бар уҳда дошт. Дар ш-ҳои Мовароуннаҳр ба номи ӯ хутба хонда мешуд. Ҳамчунин, Б. бо номи худ сикка зарб карда, дар Тошканд мадраса сохт, ки бо номи «Мадрасаи Бароқхон» машҳур аст. Тибқи маълумоти таърихнигорон, дар наздикии сойи Дарғом, дар минтақае ба номи Работи Хоҷа (байни Панҷакенту Боғи Зоғон) ногаҳон аз олам даргузашт.

ЭзоҳВироиш

  1. Barthold, W. "ʿAbd Allāhb.Iskandar." in Encyclopedia of Islam. — 1954. — Т. I. — С. 46.
  2. Политическая история исламского мира
  3. ШЕЙБАНИДЫ

АдабиётВироиш

  • Ғафуров Б. Ғ. Тоҷикон. Таърихи қадимтарин, қадим, асри миёна ва давраи нав. Ҷ. 1-2. Д., 1998;
  • Ҳофизи Таниши Бухороӣ. Абдуллоҳнома. Тошкент, 1966.

СарчашмаВироиш