Сэмюэл Ҳантингтон

ҷомеашинос ва сиёсатшиноси амрикоӣ

Сэ́мюэл Фи́ллипс Ҳа́нтингтон (англ. Samuel Phillips Huntington; 18 апрели 1927, Ню-Йорк, ИМА — 24 декабри 2008, Мартас Винеярд, Массачусетс, ИМА) — ҷомеашинос ва сиёсатшиноси амрикоӣ, муаллифи консепсияи тақсимоти қавмию фарҳангии тамаддунҳо, эъломшуда дар мақолаи «Бархӯрди тамаддунҳо?» (The Clash of Civilizations?), мунташиршуда соли 1993 дар маҷаллаи «Форин афферс» ва сипас соли 1996 дар китоби «Бархӯрди тамаддунҳо».

Сэмюэл Ҳантингтон
англ. Samuel P. Huntington
Samuel P. Huntington (2004 World Economic Forum).jpg
Таърихи таваллуд: 18 апрел 1927(1927-04-18)[1][2][3][…]
Зодгоҳ:
Тахрихи даргузашт: 24 декабр 2008(2008-12-24)[4][1][2][…] (81 сол)
Маҳалли даргузашт:
Кишвар:
Фазои илмӣ: Равобити байналмиллалӣ
Ҷойҳои кор:
Алма-матер:
Шогирдони маъруф: Франсис Фукуяма[d] и Ҷон Миршаймер[d]
Ҷоизаҳо:
Commons-logo.svg Парвандаҳо дар Викисанбор

ЗиндагиномаВироиш

Сэмюэл Ҳантингтон 18 апрели соли 1927 дар Ню-Йорк дар як хонаводаи муҳоҷири англис ба дунё омадаст. Дар донишгоҳҳои Йел ва Чикаго то марҳалаи коршиноси аршад таҳсил кардааст. Доктори улуми сиёсиро аз Донишгоҳи Ҳарвард гирифт ва дар ҳамон донишгоҳ ба тадрис пардохт. Аз соли 1989 то ҳафтодсолагӣ раёсати маркази мутолиоти стратегии Донишгоҳи Ҳарвардро ӯҳдадор буд.

Илова бар ин, масъулиятҳои мутааддиди дигареро ҳам бар ӯҳда доштааст, аз ҷумла:

  • Дастёри таҳқиқоти умури дифоъи дар муассисаи мутолиоти Брукингс (1953–1959)
  • Пажӯҳишгари Шӯрои таҳқиқоти улуми иҷтимоии Амрико(1957–1954)
  • Дастёри Муассисаи ҷанг ва сулҳ дар Донишгоҳи Колумбияи Ню-Йорк (1958)
  • Ҳамоҳангкунандаи дафтари тарҳ ва барномарезии шӯрои амнияти миллии Амрико дар давраи Бржинский (1978–1977)
  • Таҳлилгари умури дифоъӣ ва стратегӣ дар вазорати дифоъ ва хориҷаи Амрико (аз 1985 то кунун)
  • Раёсати Анҷумани мутолиоти улуми сиёсии Амрико (1987–1986)
  • Бунёнгузор ва сардабири маҷаллаи «Сиёсати хориҷӣ» (1977–1970)

Дидгоҳ ва корҳои асосӣВироиш

 
Харитаи тақсимбандии қавмию фарҳангии тамаддунҳо, бар пояи назарияи бархурди тамаддунҳои Сэмюэл Ҳантингтон:██ фарҳанги ғарб██ фарҳанги Амрикои Лотинӣ██ фарҳанги ҷопон██ фарҳанги чинӣ██ фарҳанг Ҳинд██ фарҳанги исломӣ██ фарҳанги православянӣ██ фарҳанги африқоӣ

Ҳантингтон — муаллифи осори сершумор дар заминаи навсозии сиесӣ, муносибатҳои байналмилалӣ, назарияи демократия ва муҳоҷират. Дар байни онҳо бояд ишора кард:

  • «Сарбоз ва давлат: назария ва сиёсати муносибатҳои маданӣ-низомӣ» (1957);
  • «Тартиботи сиёсӣ дар ҷомеаҳои тағйирёбанда» (1968);
  • «Мавҷи сеюм: Демократикунонӣ дар охири садаи XX,» (1991);
  • «Бархӯрди тамаддунҳо» (1993);
  • «Мо кистем? Чолишҳои ҳуввияти миллии Амрико» (2004).

Ҷаҳонишавӣ иқдоми амалии назарияи ҷанги тамаддунҳои Сэмюэл Ҳантингтон аст, ки ӯ тамаддуну фарҳанги Ғарбро ягона тамаддуни ҳақиқӣ меҳисобад ва хоҳони пирӯзии бечунучарои он бар дигар тамаддунҳост. Хантингтон вижагиҳои тамаддуни Ғарбро дар таҳаммулгароӣ, озодбаёнӣ, инсонӣ будан мебинад ва дигар тамаддунҳоро дар ҳалли мушкилоти башарият баставу ноком ва худраъю худсар муаррифӣ мекунад. Ин ҷомеашинос, ки тамаддуни Ғарбро мероси Юнон, католитсизму протестантизм, Ренессанс, ислоҳоти зидди Ренессанс ва забонҳои аврупоӣ медонад, натиҷа мегирад, ки ин тамаддун арзишҳоеро, аз ҷумлаи ҳокимияти қонун, озодибаёнии иҷтимоӣ, ҷомеаи шаҳрвандӣ ва ҳуқуқи башар, доро мебошад, ки дар дигар тамаддунҳо аз ин арзишҳо хабаре нест[5].

ЭзоҳВироиш

  1. 1.0 1.1 Энциклопедия Брокгауз (нем.)
  2. 2.0 2.1 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform — 2011.
  3. Babelio (фр.) — 2007.
  4. http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/3999461/Samuel-Huntington.html
  5. Сайидзода Зафари Шералӣ. Тоҷикистони муосир: масъалаҳои мубрами истиқлоли миллӣ. – Душанбе: ҶДММ «Контраст», 2016. С.349 – 608 с. – ISBN 978-99947-49-89-8

ЛитератураВироиш

Ба забони англисӣ
  • The Soldier and the State: The Theory and Politics of Civil-Military Relations (1957)
  • The Common Defense: Strategic Programs in National Politics (1961)
  • Political Order in Changing Societies (1968)
  • American Politics: The Promise of Disharmony (1981)
  • The Third Wave: Democratization in the Late Twentieth Century (1991)
  • The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order (1996)
  • Who Are We? The Challenges to America’s National Identity (2004)
Ба забони русӣ
  • Хантингтон С. Третья волна. Демократизация в конце XX века. — М.: РОССПЭН, 2003
  • Хантингтон С. Столкновение цивилизаций. — М.: АСТ, 2003. — ISBN 5-17-007923-0
  • Хантингтон С. Политический порядок в меняющихся обществах. — М.: Прогресс-Традиция, 2004. — ISBN 5-89826-194-X
  • Хантингтон С. Кто мы? Вызовы американской национальной идентичности. — М.: АСТ, 2008. — ISBN 978-5-17-051209-6, ISBN 978-5-9713-8992-7

ПайвандҳоВироиш