Диспрозий (лот. dysprosium) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 66 буда бо рамзи Dy ишора карда мешавад[4].

Диспрозий, 66Dy
Dy chips.jpg
Диспрозий
Талаффуз/dɪsˈprziəm/ (dis-PROH-zee-əm)
Номи дигарdysprosium
Намуди зоҳирӣсафеди нуқрагун
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Dy)162.500(1)[1]
Диспрозий дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон


Dy

Cf
тербийдиспрозийҳолмий
Рақами атомӣ (Z)66
Гурӯҳn/a
Даврдаври 6
Блокf-блок
Категорияи элемент  Лантанид
Конфигуратсияи электрон[Xe] 4f10 6s2
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 8, 18, 28, 8, 2
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМсахт
Нуқтаи гудозиш1680 K ​(1407 °C, ​2565 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш2840 K ​(2562 °C, ​4653 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)8.540 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)8.37 гр/см3
Ҳарорати гудозиши хос11.06 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос280 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ27.7 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 1378 1523 (1704) (1954) (2304) (2831)
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ0,[2] +1, +2, +3, +4 (a weakly basic oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 1.22
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 573.0 кҶ/мол
  • 2-юм: 1130 кҶ/мол
  • 3-юм: 2200 кҶ/мол
Радиуси атомэмпирикӣ: 178 пм
Радиуси ковалентӣ192±7 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Диспрозий
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣhexagonal close-packed (hcp)
Hexagonal close packed crystal structure for диспрозий
Суръати овоз thin rod2710 м/с (дар 20 °C)
Васеъшавии ҳароратӣα, poly: 9.9 µm/(m·K) (r.t.)
Гармигузаронандагӣ10.7 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣα, poly: 926 nΩ·m (r.t.)
Тартибории магнитӣпарамагнетик дар 300 К
Таъсирпазирии магнитӣ+103,500·10−6 см3/мол (293.2 K)[3]
Модули Юнгα form: 61.4 ГПа
Модули ғеҷониданα form: 24.7 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдорα form: 40.5 ГПа
Коэффисиенти Пуассонα form: 0.247
Сахтии Виккерс410–550 МПа
Сахтӣ аз рӯи Бринелл500–1050 МПа
Рақами CAS7429-91-6
Таърих
КашфЛекок де Буабодран (1886)
Изотопҳои асосии диспрозий
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
154Dy синт 3.0×106 y α 150Gd
156Dy 0.056% собит
158Dy 0.095% собит
160Dy 2.329% собит
161Dy 18.889% собит
162Dy 25.475% собит
163Dy 24.896% собит
164Dy 28.260% собит
| пайвандҳо

Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Диспрозий дар блоки f ҷойгир мебошад.[5]

ХосиятҳоВироиш

ФизикӣВироиш

ХимиявӣВироиш

АтомӣВироиш

ИзотопҳоВироиш

Мавҷудият дар табиатВироиш

ТаърихВироиш

КашфВироиш

НомгузорӣВироиш

ПайвандҳоВироиш

ЭзоҳВироиш

  1. (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. Yttrium and all lanthanides except Ce, Pm, Eu, Tm, Yb have been observed in the oxidation state 0 in bis(1,3,5-tri-t-butylbenzene) complexes, see Cloke, F. Geoffrey N. (1993). «Zero Oxidation State Compounds of Scandium, Yttrium, and the Lanthanides». Chem. Soc. Rev. 22: 17–24. doi:10.1039/CS9932200017.
  3. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4. 
  4. Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд.
  5. (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

АдабиётВироиш

Ҳаволаҳои берунаВироиш

Викилуғат дорои мақола бо номи «Диспрозий» аст
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад: