Испания (испанӣ: España), номи расмӣ Подшоҳии Испания (испанӣ: Reino de España) — кишварест, ки дар қисми ғарбии қитъаи Аврупо ва қисман дар қитъаи Африқо мавқеъ гирифтааст. Пойтахти Испания, шаҳри Мадрид мебошад. Узви Иттиҳоди Аврупо ва НАТО аст. Испания қисми зиёди (80%) нимҷазираи Иберия ва инчунин ҷазираҳои Канар ва Балеар муттаҳид мекунад. Масоҳати умумии Испания - 504,782 км² (дар якҷоягӣ бо минтақаҳои хурди соҳибихтиёрии соҳили Африка, шаҳрҳои Сеута ва Мелилла) ташкил медиҳад. Испания, чаҳорумин калонтарин кишвар дар Аврупо (пас аз Русия, Украина ва Фаронса) аст.

Испания
Reino de España
Парчам Нишон
LocationSpain.png
Шиор: «Plus Ultra»
Суруди миллӣ: «[[Суруди миллии Испания|
]]»
Рӯзи истиқлолият
Забони расмӣ испанӣ
Пойтахт Мадрид
Шаҳри калонтарин Барселона,Мадрид,Севиля,Валенсия
Идораи давлат
Масоҳат
  • Ҳамагӣ
  • Фоизи об.
51-ум ҷой дар ҷaҳон
504 782 км²
1,04 %
Аҳолӣ
  • Ҳамагӣ (2013)
  • Зичӣ
-ум ҷой дар ҷaҳон
47 370 542
91,45 нафар/км²
Пули миллӣ евро
Интернет-Домен .es
Коди телефон +34
Соат UTC

ТаърихВироиш

Сиёсат ва ҳукуматВироиш

Бахшбандии кишварӣВироиш

Испания давлати воҳиди унитарӣ мебошад. Воҳиди асосии маъмурию ҳудудӣ дар Испания ҷамоати худмухтор ( вилояти мухтор, испанӣ: comunidad autónoma ) [1] аст. Айни замон дар кишвар 17 вилоятҳои мухтор, дар ҳоле, ки Кишвари Баскҳо, Каталония, Наварра, Галисия ва Адалусия мухторияти васеъ доранд.

Ташаккули ҷамоатҳои мустақил дар Конститутсияи соли 1978 пешбинӣ шудааст (аз ҷумла, моддаи 152.1 заминаи институтсионалии ин ҷамъиятҳои мухторро муқаррар мекунад - Ассамблеяи қонунгузорӣ (маҷлис), ки бо раъйи умумӣ интихоб шудааст, Шӯрои Ҳукумат бо вазифаҳои кори иҷроия ва Раиси ҷамоати мухтор, ки Ассамблеяи қонунгузорӣ интихоб кардааст. Маъмулан, қаламравҳои онҳо бо ҳам мувофиқат мекунанд, сарҳадҳои вилоятҳо дар доираи минтақаҳои таърихӣ, гарчанде ки баъзе аз ҷамоатҳо ташаккули маҳаллии хешро танҳо пас аз гузариш ба демократия оғоз намуданд (мисол - Мадрид, Риоҷа).

Ҷамоатҳои мухтор (Вилоятҳои мухтор) оинномаҳои худро доранд; ҳукуматҳои ҷамоатҳо қудратро бо ҳукумати марказӣ мубодила мекунанд. Мақомоти намояндагии ҷамоатҳои мухтор парлумонҳо мебошанд ( Parlamento ), дар Астурия - ҳукумати генералӣ ( Junta General ), дар Мурсия, Экстремадура ва Мадрид - маҷлисҳо ( Асамблеа ), дар Арагон, Кастилия-ла-Манч, Кастилия-Леоне ва Валенсия - палатаҳо ( cortes) ). Мақомоти иҷроия - ҳукуматҳо (Gobierno ), дар Галисия, Экстремадура, Кастилия-ла-Манш, Кастилия-Леон - идораҳо ( Junta), дар Арагон ва Наварра - вакилон ( Diputación ), дар Андалусия, Астурия ва Валенсия - шӯроҳо ( Consejo ), ҳар яке аз ин мақомоти иҷроия аз раис (Presidente ) ва мушовирон ( Consejero ) иборат аст.

Ҷамоатҳои мухтор дар навбати худ, ба музофотҳо тақсим мешаванд (provincias) - ки ҳамагӣ 50-то аст ва ду шаҳри ба ном шаҳри мухтор (ciudades autónomas) дар Африқо - Сеуту ва Мелиля . Мақомоти намояндагии музофотҳо шӯрои музофотҳо (Diputación provincial), мақомоти иҷроия - ҳукуматдории ҳукумат мебошанд (Junta de Gobierno), ки аз раис (Presidente) ва аъзои шӯро (Vocal) иборатанд.

Вилоятҳои мухтор дар навбати худ ба комаркҳо (ноҳияҳо, ё минтақаҳо) тақсим мешаванд, айни замон дар Испания шумораи комаркҳо 324 аст [2] . Комаркҳо, дар навбати худ, ба воҳидҳои маъмурию ҳудудии сатҳи поёнӣ - мунисипалитетҳо, деҳаҳои алоҳида ва ҳатто маҳаллаҳо дар дохили маҳалҳои аҳолинишин тақсим карда мешаванд. Дар Испания зиёда аз 8 ҳазор мунисипалитет мавҷуд аст. Мақоми намояндагии мунисипалитет шӯрои шаҳр ё мақомоти иҷроияи шаҳрдорӣ ( испанӣ: Ayuntamiento, иҷроия - шӯрои маҳаллии ҳокимият ( испанӣ: Junta de Gobierno Local), ки аз Раис(испанӣ: alcalde) ва аъзои шӯро Вокал (испанӣ: Vocal иборат аст.

Ҷамоатҳои худмухтори (вилоятҳои) ИспанияВироиш

  • Andalucia (Andalucía), масоҳат - 87.268 км², пойтахт - Севиля
  • Арагон (Aragón), масоҳат - 47 719 км², пойтахт - Сарагоса
  • Астурия (Principado de Asturias), масоҳат - 10 604 км², пойтахт Овиедо.
  • Ҷазираҳои Балеар ((Islas Baleares), масоҳат - 4992 км², пойтахт - Палма де Малйорка
  • Валенсия (Comunidad Valenciana), масоҳат - 23,255 км², пойтахт - Валенсия
  • Галисия (Galicia), масоҳат - 29 574 км², пойтахт - Сантяго де Компостела
  • Ҷазираҳои Канар (Islas Canarias), масоҳат - 7447 км², пойтахт - Лас Палмас де Гран Канария, Санта Крус де Тенерифе
  • Кантабрия (Cantabria), масоҳат - 5321 км², пойтахт - Сантандер
  • Кастиллйа-Ла Манча (Castilla-La Mancha), масоҳат - 79 463 км², пойтахт - Толедо
  • Кастиллйа-Леон (Castilla y León), масоҳат - 94,223 км², , пойтахт - Валйадолид
  • Каталония (Cataluña), масоҳат - 32 114 км², пойтахт - Барселона
  • Мадрид (Мадрид, бо ҳуқуқик вилояти мухтор), масоҳат - 8,028 км², пойтахт Мадрид
  • Мурсия (Región de Murcia), масоҳат -11,313 км², пойтахт - Мурсия
  • Наварра (Navarra), масоҳат - 10 391 км², пойтахт - Памплона
  • Риоҷа (La Rioja), масоҳат - 5045 км², пойтахт - Логронйо
  • Кишвари Баскҳо (País Vasco), масоҳат - 7234 км², пойтахт - Витория
  • Экстремадура (Extremadura), масоҳат - 41 634 км², пойтахт Мерида.

ҶуғрофияВироиш

ИқтисодётВироиш

МардумВироиш

ШаҳрҳоВироиш

Мақолаи асосӣ: Шаҳрҳои Испания

Шаҳрҳои бузургтарини Испания:

ФарҳангВироиш

Инҷоро ҳам бингарӣдВироиш

Викианбор маводҳои вобаста ба мавзӯи
Испания дорад

СарчашмаВироиш

ЭзоҳВироиш

Иттиҳоди Аврупо

Австрия • Белгия • Булғористон • Дания • Ирландия • Испания • Италия • Кипр • Латвия • Литва • Люксембург • Малта • Маҷористон • Нидерланд • Олмон • Подшоҳии Муттаҳида • Лаҳистон • Португалия • Руминия • Словакия • Словения • Фаронса • Финланд • Чехия • Шветсия • Эстония • Юнон