Криптон (англ. krypton) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 36 буда бо рамзи Kr ишора карда мешавад[8].

Криптон, 36Kr
Krypton discharge tube.jpg
A krypton-filled discharge tube glowing white
Криптон
Талаффуз/ˈkrɪptɒn/ (KRIP-ton)
Номи дигарkrypton
Намуди зоҳирӣгази беранг, баъзан партавафкании сафедтоб дар майдони электрикӣ
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Kr)83.798(2)[1]
Криптон дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон
Ar

Kr

Xe
бромкриптонрубидий
Рақами атомӣ (Z)36
Гурӯҳгурӯҳи 18 (газҳои асил)
Даврдаври 4
Блокp-блок
Категорияи элемент  Гази аслӣ
Конфигуратсияи электрон[Ar] 3d10 4s2 4p6
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 8, 18, 8
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМгаз
Нуқтаи гудозиш115.78 K ​(−157.37 °C, ​−251.27 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш119.93 K ​(−153.415 °C, ​−244.147 °F)
Зичӣ (дар ҲФМ)3.749 g/L
ҳангоми моеъ будан (дар н.ҷ.)2.413 гр/см3[2]
Нуқтаи сечанда115.775 K, ​73.53 кПа[3][4]
Нуқтаи бӯҳронӣ209.48 K, 5.525 МПа[4]
Ҳарорати гудозиши хос1.64 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос9.08 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ20.95[5] Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 59 65 74 84 99 120
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ0, +1, +2 (rarely more than 0; oxide is unknown)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 3.00
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 1350.8 кҶ/мол
  • 2-юм: 2350.4 кҶ/мол
  • 3-юм: 3565 кҶ/мол
Радиуси ковалентӣ116±4 пм
Радиуси Ван дер Ваалс202 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Криптон
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣface-centered cubic (fcc)
Face centered cubic crystal structure for криптон
Суръати овоз(gas, 23 °C) 220 m·s−1
(liquid) 1120 м/с
Гармигузаронандагӣ9.43×10−3  W/(m·K)
Тартибории магнитӣдиамагнетик
Таъсирпазирии магнитӣ−28.8·10−6 см3/мол (298 K)[6]
Рақами CAS7439-90-9
Таърих
Кашф ва ҷудогузории аввалинВиллиам Рэмзи and Моррис Траверс (1898)Хатои ибора: Аломати нуқтагузории шинохтанашуда "ё"
Изотопҳои асосии криптон
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
78Kr 0.36% 9.2×1021 y[7] εε 78Se
79Kr синт 35 h ε 79Br
β+ 79Br
γ
80Kr 2.29% собит
81Kr trace 2.3×105 y ε 81Br
γ
82Kr 11.59% собит
83Kr 11.50% собит
84Kr 56.99% собит
85Kr syn 11 y β 85Rb
86Kr 17.28% собит
| пайвандҳо

Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Криптон дар блоки p ва дар 18-ум гурӯҳи элементҳо ҷойгир мебошад.[9]

ХосиятҳоВироиш

ФизикӣВироиш

ХимиявӣВироиш

АтомӣВироиш

ИзотопҳоВироиш

Мавҷудият дар табиатВироиш

ТаърихВироиш

КашфВироиш

НомгузорӣВироиш

ПайвандҳоВироиш

ЭзоҳВироиш

  1. (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. Krypton. encyclopedia.airliquide.com
  3. "Section 4, Properties of the Elements and Inorganic Compounds; Melting, boiling, triple, and critical temperatures of the elements". CRC Handbook of Chemistry and Physics (85th ed.). Boca Raton, Florida: CRC Press. 2005. 
  4. 4.0 4.1 Шаблон:RubberBible92nd
  5. Shuen-Chen Hwang, Robert D. Lein, Daniel A. Morgan (2005). "Noble Gases". Kirk Othmer Encyclopedia of Chemical Technology. Wiley. pp. 343–383. doi:10.1002/0471238961.0701190508230114.a01.
  6. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4. 
  7. (2016) «Review of Particle Physics». Chinese Physics C 40 (10): 100001. doi:10.1088/1674-1137/40/10/100001. Bibcode2016ChPhC..40j0001P. See p. 768
  8. Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд.
  9. (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

АдабиётВироиш

Ҳаволаҳои берунаВироиш

Викилуғат дорои мақола бо номи «Криптон» аст
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад: