Лютесий (лот. lutetium) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 71 буда бо рамзи Lu ишора карда мешавад[4].

Лютесий, 71Lu
Lutetium sublimed dendritic and 1cm3 cube.jpg
Лютесий
Талаффуз/ljˈtʃiəm/ (lew-TEE-shee-əm)
Номи дигарlutetium
Намуди зоҳирӣсафеди нуқрагун
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Lu)174.9668(1)[1]
Лютесий дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон


Lu

Lr
иттербийлютесийҳафний
Рақами атомӣ (Z)71
Гурӯҳгурӯҳи 3
Даврдаври 6
Блокf-блок
Категорияи элемент  Лантанид, sometimes considered a метали гузаранда
Конфигуратсияи электрон[Xe] 4f14 5d1 6s2
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 8, 18, 32, 9, 2
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМсахт
Нуқтаи гудозиш1925 K ​(1652 °C, ​3006 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш3675 K ​(3402 °C, ​6156 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)9.841 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)9.3 гр/см3
Ҳарорати гудозиши хосca. 22 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос414 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ26.86 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 1906 2103 2346 (2653) (3072) (3663)
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ0,[2] +1, +2, +3 (a weakly basic oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 1.27
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 523.5 кҶ/мол
  • 2-юм: 1340 кҶ/мол
  • 3-юм: 2022.3 кҶ/мол
Радиуси атомэмпирикӣ: 174 пм
Радиуси ковалентӣ187±8 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Лютесий
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣhexagonal close-packed (hcp)
Hexagonal close packed crystal structure for лютесий
Васеъшавии ҳароратӣpoly: 9.9 µm/(m·K) (at r.t.)
Гармигузаронандагӣ16.4 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣpoly: 582 nΩ·m (at r.t.)
Тартибории магнитӣпарамагнетик[3]
Модули Юнг68.6 ГПа
Модули ғеҷонидан27.2 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор47.6 ГПа
Коэффисиенти Пуассон0.261
Сахтии Виккерс755–1160 МПа
Сахтӣ аз рӯи Бринелл890–1300 МПа
Рақами CAS7439-94-3
Таърих
Номгузорӣafter Lutetia, Latin for: Paris, in the Roman era
КашфКарл Ауэр фон Велсбах and Georges Urbain (1906)
Ҷудогузории аввалинCarl Auer von Welsbach (1906)
Номгузорӣ аз тарафиGeorges Urbain (1906)
Изотопҳои асосии лютесий
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
173Lu синт 1.37 y ε 173Yb
174Lu syn 3.31 y ε 174Yb
175Lu 97.401% собит
176Lu 2.599% 3.78×1010 y β 176Hf
| пайвандҳо

Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Лютесий дар блоки f ва дар 3-юм гурӯҳи элементҳо ҷойгир мебошад.[5]

ХосиятҳоВироиш

ФизикӣВироиш

ХимиявӣВироиш

АтомӣВироиш

ИзотопҳоВироиш

Мавҷудият дар табиатВироиш

ТаърихВироиш

КашфВироиш

НомгузорӣВироиш

ПайвандҳоВироиш

ЭзоҳВироиш

  1. (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. Yttrium and all lanthanides except Ce, Pm, Eu, Tm, Yb have been observed in the oxidation state 0 in bis(1,3,5-tri-t-butylbenzene) complexes, see Cloke, F. Geoffrey N. (1993). «Zero Oxidation State Compounds of Scandium, Yttrium, and the Lanthanides». Chem. Soc. Rev. 22: 17–24. doi:10.1039/CS9932200017.
  3. Lide, D. R., ed. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Handbook of Chemistry and Physics (PDF) (86th ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. 
  4. Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд.
  5. (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

АдабиётВироиш

Ҳаволаҳои берунаВироиш

Викилуғат дорои мақола бо номи «Лютесий» аст
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад: