Платина (англ. platinum) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 78 буда бо рамзи Pt ишора карда мешавад[3].

Платина, 78Pt
Platinum crystals.jpg
Платина
Талаффуз/ˈplæt[unsupported input]nəm/ (PLAT-ə-nəm)
Номи дигарplatinum
Намуди зоҳирӣсафеди нуқрагун
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Pt)195.084(9)[1]
Платина дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон
Pd

Pt

Ds
иридийплатинатилло
Рақами атомӣ (Z)78
Гурӯҳгурӯҳи 10
Даврдаври 6
Блокd-блок
Категорияи элемент  Металли гузаранда
Конфигуратсияи электрон[Xe] 4f14 5d9 6s1
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 8, 18, 32, 17, 1
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМсахт
Нуқтаи гудозиш2041.4 K ​(1768.3 °C, ​3214.9 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш4098 K ​(3825 °C, ​6917 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)21.45 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)19.77 гр/см3
Ҳарорати гудозиши хос22.17 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос510 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ25.86 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 2330 (2550) 2815 3143 3556 4094
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ−3, −2, −1, +1, +2, +3, +4, +5, +6 (a mildly basic oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 2.28
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 870 кҶ/мол
  • 2-юм: 1791 кҶ/мол
Радиуси атомэмпирикӣ: 139 пм
Радиуси ковалентӣ136±5 пм
Радиуси Ван дер Ваалс175 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Платина
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣface-centered cubic (fcc)
Face centered cubic crystal structure for платина
Суръати овоз thin rod2800 м/с (дар ҳ.х.)
Васеъшавии ҳароратӣ8.8 µm/(m·K) (дар 25 °C)
Гармигузаронандагӣ71.6 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣ105 nΩ·m (дар 20 °C)
Тартибории магнитӣпарамагнетик
Таъсирпазирии магнитӣ+201.9·10−6 см3/мол (290 K)[2]
Ҳадди мустаҳкамӣ125–240 МПа
Модули Юнг168 ГПа
Модули ғеҷонидан61 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор230 ГПа
Коэффисиенти Пуассон0.38
Сахтии Моос3.5
Сахтии Виккерс400–550 МПа
Сахтӣ аз рӯи Бринелл300–500 МПа
Рақами CAS7440-06-4
Таърих
КашфAntonio de Ulloa (1735)
Изотопҳои асосии платина
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
190Pt 0.012% 6.5×1011 y α 186Os
192Pt 0.782% собит
193Pt синт 50 y ε 193Ir
194Pt 32.864% собит
195Pt 33.775% собит
196Pt 25.211% собит
198Pt 7.356% собит
| пайвандҳо

Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Платина дар блоки d ва дар 10-ум гурӯҳи элементҳо ҷойгир мебошад.[4]

ХосиятҳоВироиш

ФизикӣВироиш

ХимиявӣВироиш

АтомӣВироиш

ИзотопҳоВироиш

Мавҷудият дар табиатВироиш

ТаърихВироиш

КашфВироиш

НомгузорӣВироиш

ПайвандҳоВироиш

ЭзоҳВироиш

  1. (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4. 
  3. Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд.
  4. (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

АдабиётВироиш

Ҳаволаҳои берунаВироиш

Викилуғат дорои мақола бо номи «Платина» аст
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад: