Рубидий (лот. rubidium) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 37 буда бо рамзи Rb ишора карда мешавад[6].

Рубидий, 37Rb
Rb5.JPG
Рубидий
Талаффуз/rˈbɪdiəm/ (roo-BID-ee-əm)
Номи дигарrubidium
Намуди зоҳирӣсафеди хокистартоб
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Rb)85.4678(3)[1]
Рубидий дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон
K

Rb

Cs
криптонрубидийстронсий
Рақами атомӣ (Z)37
Гурӯҳгурӯҳи 1: H ва металлҳои ишқорӣ
Даврдаври 5
Блокs-блок
Категорияи элемент  Металли ишқорӣ
Конфигуратсияи электрон[Kr] 5s1
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 8, 18, 8, 1
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМсахт
Нуқтаи гудозиш312.45 K ​(39.30 °C, ​102.74 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш961 K ​(688 °C, ​1270 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)1.532 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)1.46 гр/см3
Нуқтаи сечанда312.41 K, ​? кПа[2]
Нуқтаи бӯҳронӣ2093 K, 16 МПа (extrapolated)[2]
Ҳарорати гудозиши хос2.19 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос69 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ31.060 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 434 486 552 641 769 958
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ−1, +1 (a strongly basic oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 0.82
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 403 кҶ/мол
  • 2-юм: 2632.1 кҶ/мол
  • 3-юм: 3859.4 кҶ/мол
Радиуси атомэмпирикӣ: 248 пм
Радиуси ковалентӣ220±9 пм
Радиуси Ван дер Ваалс303 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Рубидий
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣbody-centered cubic (bcc)
Body centered cubic crystal structure for рубидий
Суръати овоз thin rod1300 м/с (дар 20 °C)
Васеъшавии ҳароратӣ90 µm/(m·K)[3] (at r.t.)
Гармигузаронандагӣ58.2 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣ128 nΩ·m (дар 20 °C)
Тартибории магнитӣпарамагнетик[4]
Таъсирпазирии магнитӣ+17.0·10−6 см3/мол (303 K)[5]
Модули Юнг2.4 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор2.5 ГПа
Сахтии Моос0.3
Сахтӣ аз рӯи Бринелл0.216 МПа
Рақами CAS7440-17-7
Таърих
КашфРоберт Бунсен and Густав Кирхҳоф (1861)
Ҷудогузории аввалинGeorge de Hevesy
Изотопҳои асосии рубидий
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
83Rb синт 86.2 d ε 83Kr
γ
84Rb syn 32.9 d ε 84Kr
β+ 84Kr
γ
β 84Sr
85Rb 72.17% собит
86Rb syn 18.7 d β 86Sr
γ
87Rb 27.83% 4.9×1010 y β 87Sr
| пайвандҳо

Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Рубидий дар блоки s ва дар 1-ум гурӯҳи элементҳо ҷойгир мебошад.[7]

ХосиятҳоВироиш

ФизикӣВироиш

ХимиявӣВироиш

АтомӣВироиш

ИзотопҳоВироиш

Мавҷудият дар табиатВироиш

ТаърихВироиш

КашфВироиш

НомгузорӣВироиш

ПайвандҳоВироиш

ЭзоҳВироиш

  1. (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. 2.0 2.1 Шаблон:RubberBible92nd
  3. Cverna, Fran (2002). "Ch. 2 Thermal Expansion". ASM Ready Reference: Thermal properties of metals (PDF). ASM International. ISBN 978-0-87170-768-0. 
  4. Lide, D. R., ed. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Handbook of Chemistry and Physics (PDF) (86th ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. 
  5. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4. 
  6. Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд.
  7. (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

АдабиётВироиш

Ҳаволаҳои берунаВироиш

Викилуғат дорои мақола бо номи «Рубидий» аст
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад: