Рӯй (филиз)

(Тағйири масир аз Руҳ)

Рӯй (англ. zinc) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 30 буда бо рамзи Zn ишора карда мешавад[3].

Руҳ, 30Zn
Zinc fragment sublimed and 1cm3 cube.jpg
Руҳ
Номи дигарzinc
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Zn)65.38(2)[1]
Руҳ дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон


Zn

Cd
мисруҳгаллий
Рақами атомӣ (Z)30
Гурӯҳгурӯҳи 12
Даврдаври 4
Блокd-блок
Категорияи элемент  Металли гузашташуда, alternatively considered a метали гузаранда
Конфигуратсияи электрон[Ar] 3d10 4s2
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 8, 18, 2
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМсахт
Нуқтаи гудозиш692.68 K ​(419.53 °C, ​787.15 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш1180 K ​(907 °C, ​1665 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)7.14 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)6.57 гр/см3
Ҳарорати гудозиши хос7.32 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос115 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ25.470 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 610 670 750 852 990 1179
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ−2, 0, +1, +2 (an amphoteric oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 1.65
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 906.4 кҶ/мол
  • 2-юм: 1733.3 кҶ/мол
  • 3-юм: 3833 кҶ/мол
  • (бештар)
Радиуси атомэмпирикӣ: 134 пм
Радиуси ковалентӣ122±4 пм
Радиуси Ван дер Ваалс139 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Рӯй (филиз)
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣhexagonal close-packed (hcp)
Hexagonal close packed crystal structure for руҳ
Суръати овоз thin rod3850 м/с (дар ҳ.х.) (rolled)
Васеъшавии ҳароратӣ30.2 µm/(m·K) (дар 25 °C)
Гармигузаронандагӣ116 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣ59.0 nΩ·m (дар 20 °C)
Тартибории магнитӣдиамагнетик
Таъсирпазирии магнитӣ−11.4·10−6 см3/мол (298 K)[2]
Модули Юнг108 ГПа
Модули ғеҷонидан43 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор70 ГПа
Коэффисиенти Пуассон0.25
Сахтии Моос2.5
Сахтӣ аз рӯи Бринелл327–412 МПа
Рақами CAS7440-66-6
Таърих
КашфIndian metallurgists (before 1000 BCE)
Ҷудогузории аввалинAndreas Sigismund Marggraf (1746)
Recognized as a unique metal byRasaratna Samuccaya (800)
Изотопҳои асосии руҳ
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
64Zn 49.2% собит
65Zn синт 244 d ε 65Cu
γ
66Zn 27.7% собит
67Zn 4.0% собит
68Zn 18.5% собит
69Zn syn 56 min β 69Ga
69mZn syn 13.8 h β 69Ga
70Zn 0.6% собит
71Zn syn 2.4 min β 71Ga
71mZn syn 4 d β 71Ga
72Zn syn 46.5 h β 72Ga
| пайвандҳо

Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Рӯй дар блоки d ва дар 12-ум гурӯҳи элементҳо ҷойгир мебошад.[4]

ХосиятҳоВироиш

ФизикӣВироиш

ХимиявӣВироиш

АтомӣВироиш

ИзотопҳоВироиш

Мавҷудият дар табиатВироиш

ТаърихВироиш

КашфВироиш

НомгузорӣВироиш

ПайвандҳоВироиш

ЭзоҳВироиш

  1. (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4. 
  3. Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд.
  4. (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

АдабиётВироиш

Ҳаволаҳои берунаВироиш

Викилуғат дорои мақола бо номи «Руҳ» аст
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад: