Сирконий (лот. zirconium) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 40 буда бо рамзи Zr ишора карда мешавад[5].

Сирконий, 40Zr
Zirconium crystal bar and 1cm3 cube.jpg
Сирконий
Талаффуз/zərˈkniəm/ (zər-KOH-nee-əm)
Номи дигарzirconium
Намуди зоҳирӣсафеди нуқрагун
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Zr)91.224(2)[1]
Сирконий дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон
Ti

Zr

Hf
иттрийсирконийниобий
Рақами атомӣ (Z)40
Гурӯҳгурӯҳи 4
Даврдаври 5
Блокd-блок
Категорияи элемент  Металли гузаранда
Конфигуратсияи электрон[Kr] 4d2 5s2
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 8, 18, 10, 2
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМсахт
Нуқтаи гудозиш2128 K ​(1855 °C, ​3371 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш4650 K ​(4377 °C, ​7911 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)6.52 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)5.8 гр/см3
Ҳарорати гудозиши хос14 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос591 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ25.36 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 2639 2891 3197 3575 4053 4678
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ−2, +1,[2] +2, +3, +4 (an amphoteric oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 1.33
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 640.1 кҶ/мол
  • 2-юм: 1270 кҶ/мол
  • 3-юм: 2218 кҶ/мол
Радиуси атомэмпирикӣ: 160 пм
Радиуси ковалентӣ175±7 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Сирконий
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣhexagonal close-packed (hcp)
Hexagonal close packed crystal structure for сирконий
Суръати овоз thin rod3800 м/с (дар 20 °C)
Васеъшавии ҳароратӣ5.7 µm/(m·K) (дар 25 °C)
Гармигузаронандагӣ22.6 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣ421 nΩ·m (дар 20 °C)
Тартибории магнитӣпарамагнетик[3]
Модули Юнг88 ГПа
Модули ғеҷонидан33 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор91.1 ГПа
Коэффисиенти Пуассон0.34
Сахтии Моос5.0
Сахтии Виккерс820–1800 МПа
Сахтӣ аз рӯи Бринелл638–1880 МПа
Рақами CAS7440-67-7
Таърих
Номгузорӣafter zircon, zargun زرگون meaning "gold-colored".
КашфМартин Генрих Клапрот (1789)
Ҷудогузории аввалинЙёнс Якоб Берселиус (1824)
Изотопҳои асосии сирконий
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
88Zr синт 83.4 d ε 88Y
γ
89Zr syn 78.4 h ε 89Y
β+ 89Y
γ
90Zr 51.45% собит
91Zr 11.22% собит
92Zr 17.15% собит
93Zr trace 1.53×106 y β 93Nb
94Zr 17.38% собит
96Zr 2.80% 2.0×1019 y[4] ββ 96Mo
| пайвандҳо

Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Сирконий дар блоки d ва дар 4-ум гурӯҳи элементҳо ҷойгир мебошад.[6]

ХосиятҳоВироиш

ФизикӣВироиш

ХимиявӣВироиш

АтомӣВироиш

ИзотопҳоВироиш

Мавҷудият дар табиатВироиш

ТаърихВироиш

КашфВироиш

НомгузорӣВироиш

ПайвандҳоВироиш

ЭзоҳВироиш

  1. (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. Zirconium: zirconium(I) fluoride compound data. OpenMOPAC.net. 10 Декабри 2007 санҷида шуд.
  3. Lide, D. R., ed. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Handbook of Chemistry and Physics (PDF) (86th ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. 
  4. Pritychenko, Boris Adopted Double Beta Decay Data. National Nuclear Data Center. 11 феврали 2008 санҷида шуд.
  5. Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд.
  6. (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

АдабиётВироиш

Ҳаволаҳои берунаВироиш

Викилуғат дорои мақола бо номи «Сирконий» аст
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад: