Мақолаи баргузида

Баҳор — фасли шукуфоӣ
Дастархони наврӯзӣ

Наврӯз (порсӣ: نوروز , курдӣ: Newroz) — Иди баҳор ва Соли Нав. Ҷашни қадими ва анъанавии мардуми эронинажод, аз ҷумла тоҷикон (баъдтар дар байни дигар халқҳои ғайриэронӣ низ расм шудааст), ки ба рӯзи аввали солшумории шамсӣ-1-уми аввали ҳамал ё 21-уми марти солшумории милодӣ рост меояд. Наврӯзро дар баъзе ноҳияҳо "Иди сари сол" низ меноманд. Тақрибан зиёда аз 3 ҳазор сол қабл Наврӯз марбути кори деҳқонӣ пайдо шуда, минбаъд такмил ёфтааст. Таърихи ташаккули Наврӯз бо эҳё гардидани табиат дар баҳорон, ки пас аз зимистон фаро мерасад, вобаста аст.

Тибқи маълумоти расмӣ Наврӯз ҳоло дар 11 кишвари ҷаҳон ҷашни расмии миллӣ бо рӯзҳои истироҳат ба шумор меравад. Афғонистон - 21 март; Эрон - аз 20 то 23 март; Озарбойҷон - аз 20 то 26 март; Қазоқистон - аз 21 то 24 март; Туркманистон - аз 20 то 23 март; Қирғизистон ва Курдистон - 21 март; Албания (Рӯзи Баҳор) - аз 20 то 23 март; Косово - 21 март рӯзҳои истироҳат аст. Дар Тоҷикистон ҷашни Иди байналмилалии Наврӯз - 21 март-24 мартбаргузор мегардад.

Бояд гуфт ки манша ва замони пайдоиши Наврӯз, ба дурустӣ маълум нест. Аммо ин ҷашн таърихи зиёда аз сеҳазорсола дорад ва куҳантарин оини миллӣ дар ҷаҳон ба шумор меравад. Абурайҳони Берунӣ донишманд ва олими қарни даҳум дар китоби машҳури худ «Осор-ул-боқия» аз забони Алӣ бинни Яҳё навиштааст, ки «Рӯзи Наврӯз ягона рӯзест, ки тағирнопазир аст» ва дар китобаш «Ал-тафҳим» менигорад ки «нахустин рӯз аст аз Фарвардинмоҳ ва аз ин ҷиҳат рӯзи нав карданд, зеро ки нишонии соли нав аст».

Ҳикояту ривоятҳо дар бораи иди Наврӯз хеле бисёранд. Абурайҳони Берунӣ дар китоби «Ал-тафҳим» овардааст, ки
«чун Ҷамшед ба подшоҳӣ расид, динҳо аз нав кард ва ин кори хеле бузург ба назар омад ва он рӯзро, ки рӯзи тоза буд, Чамшед ид гирифтӣ, агарчи пеш аз он ҳам Наврӯз бузургу муаззам буд».
(бештар...)

Мақолаи хуб

8 ҷилди ЭСТ ва 3 ҷилди нашршудаи ЭМТ

Энсиклопедия (аз юн.-қад. ἐγκύκλιος παιδεία — «омӯзиши фарогир» аз κύκλος — доира + παιδεία — омӯзиш, пайдейя) — донишнома (аз порсӣ: دانشنامه), нашрияи илмӣ ё илмию оммавӣ, ки аз тамоми соҳаҳои илм ё соҳаи ҷудогонаи он дониш медиҳад.

Эсиклопедияи алифбоӣ, мураттаб ва вобаста ба адади ҷилдҳо калон (даҳҳе ҷилд), хурд (10–12 ҷилд), мухтасар (4–6 ҷилд) ва 1–3-ҷилда (луғати энсиклопедӣ) мешавад. Ҳар эсиклопедия плану мақолаҳои муайян ва луғатнома дорад. Мақолаҳои эсиклопедияи тахлисӣ, маълумотдиҳанда, тафсирӣ ва ҳавола мешаванд. Дар эсиклопедия харита, нақша, тарҳ, тасвир, нусхаи лавҳаю сурат, нақши тангаю муҳру байрақ ва ғайра низ мавҷуд аст. Энсиклопедияҳои бисёрҷилда аксар феҳристи ёридиҳанда дорад. Дар миёнаҳо асри 20 анъанаи тартиб додани эсиклопедияи универсалӣ ба миён омад. Эсиклопедияро барои оммаи васеи хонандагон пешбинӣ мекунанд.

Чун китобҳои энсиклопедиявӣ тамоми соҳаҳо ва ҷузвитарин ҷанбаҳои зиндагиро дар бар мегиранд, мавриди ниёзи ҳамешагии мардум буда, ба ҳар муносибату зарурат аз онҳо истифода бурда мешавад. Ҳамчунин барои огоҳии комил доштан аз таърихи воқеии гузаштаи миллат, хабардор будан аз сарнавишти пуршебу фарози халқи хеш, ошноии бештар пайдо кардан бо мероси бойи фарҳангӣ ва расму ойини пешгузаштагон, воқиф гардидан аз кору пайкор ва зиндагиномаи фарзонафарзандҳои миллати худ энсиклопедияҳои бисёрҷилда навишта мешаванд.

(Бештар…)

Оё медонед?

Аз мақолаҳои нави Википедия:

Ордени дараҷаи 3 - медали «Барои мудофиаи Инқилоб»


Рӯйдодҳои ҷорӣ

Мавзӯоти муҳим: Ҷоми миллатҳои Африқо • Чемпионати ҷаҳонии гандбол миёни мардон


Гузашти низомӣ ба ифтихори 25-умин солгарди истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон
  • Барои ҳифзи Наврӯз дар замони Шӯравӣ шояд касе мисли Бӯринисо Бердиева ин қадар ҷонбозӣ накардааст. Онҳое, ки дар Шӯравӣ дар саргаҳи ҷунбишҳои бедории миллии мардуми тоҷик истода, дам аз Наврӯз мезаданд, ба боди фаромӯшӣ рафтаанд. Бӯринисо Бердиева буд, ки тайи 23 соли раҳбарӣ бар рӯзномаи "Маориф ва маданият" саркашона аз Наврӯз ва арзишҳои дигари миллии мардуми тоҷик пуштибонӣ мекард. Шоири маъруфи мо Бозори Собир ҳатто шеъри ба Бердиева бахшидаашро "Қаҳрамони Наврӯз" унвон кардааст.(22.03.2017 akhbor.com)
  • Дар моҳи марти соли равон олимонии забардасти Тоҷикистон, докторони илм, профессорон, Роҳат Набиева (4 март), Атахон Сайфуллоев (17 март) (17.03.2017 akhbor.com), Низом Нурҷонов (18 март) (19.03.2017 akhbor.com) дунёро падруд намуданд.
  • Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар оғози суханронӣ дар мулоқот бо намояндагони зиёиёни кишвар, ки ҳамчун рамзи неки наврӯзӣ ҳар сол дар арафаи ин ҷашни мубораки миллиамон доир мегардад, тамоми мардуми шарифи Тоҷикистон, ҳамватанони бурунмарзӣ, кулли тоҷикону форсизабонони дунё ва мардуми кишварҳои ҳавзаи тамаддуни Наврӯзро ба ифтихори фарорасии ин ойини хусравонӣ, яъне Наврӯз, ки чанд сол инҷониб ҳамчун ҷашни байналмилалӣ таҷлил мегардад, самимона табрик намуд. (20.03.2017 khovar.tj)
  • Дар арафаи Рӯзи матбуоти тоҷик Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ҷоизаи солонаи ба номи Лоҳутиро ба 9 нафар тақдим кард.(10.03.2017 akhbor.com)
  • Эмомалӣ Раҳмон зимни суханронӣ дар Иҷлосияи 13-уми Созмони ҳамкории иқтисодӣ, ки 1 март дар шаҳри Исломобод баргузор гардид, изҳор доштанд: «Таҳкурсии асосии бахши энергетикаи Ҷумҳурии Тоҷикистон аз неругоҳҳои барқи обӣ иборат мебошад, ки истеҳсоли 98 фоизи неруи барқро дар кишвар аз манбаи барқароршавандаи тавлиди энергия таъмин менамояд. Аз рӯи фоизи истеҳсоли «энергияи сабз» Тоҷикистон дар қатори шаш кишвари пешсафи сайёра қарор дорад ва захираҳои умумии гидроэнергетикии он дар ҷаҳон яке аз бузургтаринҳо ба шумор мераванд.(2 .03.2017 khovar.tj)
  • 27 феврал баъди музокироти байнидавлатӣ Изҳороти муштараки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Федератсияи Россия Владимир Путин оид ба натиҷаҳои сафари расмӣ қабул карда шуд. Сипас дар ҳузури сарони ду давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Владимир Путин 6 санади нави ҳамкорӣ ба имзо расид (28.02.2017 khovar.tj,Ташрифи Владимир Путин ба Тоҷикистон ва Қазоқистон.1tv.ru
  • Дар вақти сафар ба Тоҷикистон Владимир Путин - президенти Русия ба раисҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ордени ба номи Александр Невскиро тақдим мекунад, гуфт ёрдамчии президенти ФР Юрий Ушаков. Сафари Президенти ФР Владимир Путин ба Тоҷикистон охири моҳи феврал дар назар аст.(22.02.2017 http://sputnik-tj.com/Tajikistan/20170222/1021748948.html)
  • Сомонаи амрикоии CNN Travel чойхонаи "Роҳат"-ро беҳтарин чойхонаи ҷаҳон номидааст.Чойхонаи “Роҳат” мувофиқи маълумоти сомонаи амрикоӣ аз соли 1956 инҷониб беҳтарин чойхона ба ҳисоб меравад. Мутаассифона имрӯзҳо “Роҳат” зери хатари вайроншавӣ мондааст.(17.02.2017 sputnik-tj.com)
  • Ҳаракат дар роҳи Душанбе – Хуҷанд, ягона роҳи заминӣ, ки марказро бо шимоли кишвар пайванд медиҳад, муваққатан баста шудааст. Масъулони ширкати Innovative Road Solutions (IRS), масъули нигоҳубин ва ҷамъоварии пул дар ин роҳ ба Радиои Озодӣ гуфтанд, ки ин тасмим баъд аз зуҳри 14 феврал ва дар пайи бориши шадиди барфу фаромадани тармаи зиёд гирифта шудааст.(14.02.2017 ozodi.org)
  • Ҳавопаймоҳои ширкати "Ӯзбекистон ҳаво йӯлларӣ" ба эҳтимоли ғолиб дар оғози моҳи апрел ба парвоз дар самти Тошканд-Душанбе шурӯъ мекунанд.(14.02.2017 ozodi.org)
  • Президенти Тоҷикистон дар як номаи табрикӣ раҳбари Туркманистон Қурбонгулӣ Бердимуҳаммадовро бо пирӯзиаш дар интихоботи раёсатҷумҳурии 12 феврал шодбош гуфт. Бердимуҳаммадови 59-сола бо бурдани 97,69 дар сади раъйи мардум пирӯз шуд ва ҳамакнун дар давоми 7 соли оянда раҳбарии ин ҷумҳурии ғанӣ аз гази Осиёи Марказиро идома хоҳад дод.(13.02.2017 ozodi.org)


Read in another language