Open main menu

Ноҳияи Шуғнон (форсӣ: ناحیۀ شغنان‎) - яке аз ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон аст ва дар шарқи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷой дорад.

Ноҳияи Шуғнон
Ноҳияи Шуғнон

37°21′00″ а. шим. 71°42′56″ т. ш.HGЯO

Кишвар
Тобеъи

Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон

Шомили

7 ҷамоат

Маркази маъмурӣ

Ваҳдат

Таърих ва ҷуғрофиё
Таърихи таъсис

27 октябри 1932

Масоҳат

5000 км²

Баландӣ
  • · Миёна


  • 3000 м
Вақти минтақавӣ

UTC+05:00

Аҳолӣ
Аҳолӣ

35 800 [2] нафар нафар (2015)

Миллият

тоҷикон

Мазҳаб

мусулмонон, исмоилиҳо, шиъаҳо

Забонҳои расмӣ

тоҷикӣ, Забонҳои бадахшонӣ - шуғнӣ

Шиносаҳои ададӣ
Сарвожа

SH

Рамзи ISO 3166-2

TJ.BK.SH

Коди телефон

+992 355

Нишонаи почта

736100

Домени интернет

tj

Коди мошинҳо

04 TJ

Ноҳияи Шуғнон дар харита

Пули дусти миёни Парчами Афғонистон Афғонистону Парчами Тоҷикистон Тоҷикистон бар фарози рӯди Панҷ, дар мантиқаи Шуғнон-шуғнан!
Намои зебо аз рӯди Панҷ, ва марзи миёни Афғонистон ва Тоҷикистон дар матиқаи Шуғнони ду тараф.

Ин ноҳия 27 октябри соли 1932 таъсис ёфта аст. Маркази ноҳияи Шуғнон рустои Ваҳдат аст, ки 15 км шимолтар аз шаҳри Хоруғ дар каронаи рӯди Панҷ дар марз бо Афғонистон ҷой дорад.

ҶуғрофияВироиш

Ноҳияи Шуғнон дар миёни қаторкӯҳҳои Рӯшон ва Шуғнон воқеъ аст. Дар шимол бо ноҳияи Рӯшон, дар шарқ бо ноҳияи Мурғоб, дар ҷануб бо ноҳияи Ишкошими Тоҷикистон ва дар ғарб бо рӯди Панҷ ва Ноҳияи Шиғнони вилояти Бадахшони Афғонистон ҳаммарз мебошад.

Аз шарқи ноҳияи Шуғнон ба ғарби он рӯди Ғунд гузар мекунанд, ки ба рӯди Панҷ мерезад.

Ноҳияи Шуғнон ҳудудан 5000 км² масоҳат дорад.

МардумВироиш

Бино бар саршумори соли 2015 дар ноҳияи Шуғнон 35 800 нафар зиндагӣ мекунад.[2] Мардуми Шуғнон ба забони шуғнӣ сухан мегӯянд.

ТаърихВироиш

Бино бар роҳномаҳо ва ҷаҳоннамоҳои арабизабон ва порсизабони садаҳои миёна, Шуғнону Рӯшон дар гузашта як сарзамин буда Шуғнон (форсӣ: شغنان‎) ном доштаанд.[3]

Шуғнон аз замони Сомониён то соли 1895 ҳукумате мустақил дошта ва фармонравоёни онро шоҳ мехондаанд. Қаламрави подшоҳии Шуғнон сарзамини имрӯзаи ноҳияҳои тоҷикии Рӯшон, Шуғнон ва Роштқалъа ва вулусволии афғонии Шуғнон (форсӣ: شغنان‎) дар ду канораи рӯди Панҷро дар бар мегирифтааст.

Соли 1895 подшоҳии Шуғнон, ки дар ҳар ду канораи рӯди Панҷ қарор дошт, дар паи ҷаҳонгириҳои Русия ва Британия дупора гардид ва канораи рост ба аморати Бухоро ва канораи чап ба Афғонистон дода шуд.[4]

Шуғнон дар солҳои 1878 – 1920 яке аз бекигариҳои аморати Бухоро буд ва бек дар рустои Поршинев менишаст ва мир хонда мешуд.

Пас аз инқилоби Бухоро дар соли 1920 ва таъсиси Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Тоҷикистон дар соли 1924, Шуғнон бахше аз Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон гардид, ки 2 январи соли 1925 таъсис дода шуд. Замоне ҳам Шуғнону Роштқалъа як ноҳия буданд.

Бахшҳои идорӣВироиш

Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Шуғнон 7 ҷамоат дорад[5]

Ҷамоатҳои ноҳияи Шуғнон
Ҷамоат Аҳолӣ Деҳаҳо
Ванқалъа 5165 Ванқалъа, Абуалӣ Сино (деҳа), Бадчор, Варшез, Миёнакӯҳ, Миёнашаҳр, Оқмамад, Патхур, Пиш, Сардем, Шазуд, Ҷелондӣ
Вер 4690 Вер, Вуж, Гоз, Деҳмиёна, Зивор, Чарсем, Шитам
Дарморахт 2588 Нишусп, Барчидев, Гожак, Зиворак, Пишт
Навобод 5772 Навобод, Мун, Бугод, Вибист, Ғорҷвин, Ривак, Сижд, Турбат
Поршнев 7430 Ваҳдат (шаҳрак), Барёмҷ, Бувед, Бунӣ, Возм, Дирёмҷ, Кушк (деҳа), Пашор, Сохчарв, Тем, Тишор, Хоса, Чирӯҷ, Чошткандез
Сохчарв 2452
Сучон 7344 Манем, Колхозобод, Барсем, Бидурд, Боғев, Вошневдашт, Питоб, Рож, Сангов, Спинз,

Танг, Шивроҷ

ҲукуматВироиш

 
Тақсимоти идории ВМКБ

Сарвари ноҳияи Шуғнон Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳияи Шуғнон - Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳияи Шуғнон ба муддати 5 сол интихоб мешавад.

ЭзоҳВироиш

  1. 1.0 1.1 http://www.stat.tj/ru/img/65a709121baf8a64bf15d33f398aafde_1435736807.pdf
  2. 2.0 2.1 Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2015 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан.
  3. Камалиддинов Ш.С. Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX - начала XIII вв.
  4. Постников А.В. Схватка на «Крыше Мира»: политики, разведчики и географы в борьбе за Памир в XIX веке. М.: Памятники исторической мысли, 2001. 416 стр., 8 л. карт. ISBN 5-88451-100-0
  5. Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон. — Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013. — 332 с.

МанобеъВироиш